تفسیر آیهٔ ۳۴ سورهٔ معارج

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ الَّذِينَ هُمْ عَليٰ صَلاٰتِهِمْ يُحٰافِظُونَ » (و کسانی که بر نمازشان مواظبت دارند)؛ مراد از محافظت بر نماز، رعایت ویژگی‌های کمال آن بر پایه‌ای است که شریعت بدان فراخوانده است.

گفته شده است: محافظت بر نماز، غیر از مداومت بر آن است؛ زیرا مداومت، به اصلِ انجام نماز برمی‌گردد و محافظت، به کیفیت و چگونگیِ آن؛ بنابراین، یادکردِ محافظت بر نماز پس از یادکردِ مداومت بر آن، تکرار به شمار نمی‌رود.

بحث روایی

و در «مجمع‌البیان» دربارهٔ فرمودهٔ خدای متعال: « وَ الَّذِينَ هُمْ عَليٰ صَلاٰتِهِمْ يُحٰافِظُونَ » (و کسانی که بر نمازشان مراقبت می‌نمایند) آمده است:

محمد بن فضیل روایت کرده است از امام ابوالحسن (ع) که فرمود: آنان از شیعیان ما و به‌پادارندگانِ پنجاه نماز هستند.

می‌گویم: شاید این سخن بر پایه‌ی روایتی باشد که از اهل‌بیت (ع) رسیده است که تشریعِ نافله‌های روزانه برای کامل کردن نمازهای واجب است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۲۳ و ۳۴ با هم

و در «کافی» به سند خود از فضیل بن یسار روایت کرده است که گفت: از امام باقر (ع) دربارهٔ سخن خدای عز و جل: « وَ الَّذِينَ هُمْ عَليٰ صَلاٰتِهِمْ يُحٰافِظُونَ » (و کسانی که بر نمازشان مراقبت دارند) پرسیدم؛ فرمود: مقصود نماز واجب است. گفتم: « اَلَّذِينَ هُمْ عَليٰ صَلاٰتِهِمْ دٰائِمُونَ » (کسانی که بر نمازشان مداومت می‌ورزند) چیست؟ فرمود: مقصود نماز نافله است.