وَإِذَا لَمۡ تَأۡتِهِم بِـَٔايَةٖ قَالُواْ لَوۡلَا ٱجۡتَبَيۡتَهَاۚ قُلۡ إِنَّمَآ أَتَّبِعُ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ مِن رَّبِّيۚ هَٰذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمۡ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
و هرگاه نشانهای برایشان نیاوری، میگویند: «چرا خودت آن را برنگزیدی [و سر هم نکردی]؟» بگو: «من تنها آنچه را از سوی پروردگارم به من وحی میشود پیروی میکنم؛ این [قرآن] مایههای بینش از جانب پروردگار شما و هدایت و رحمتی برای مردمی است که ایمان میآورند.»
تفسیر آیهٔ ۲۰۳ سورهٔ اعراف، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۸، صفحهٔ ۳۸۲ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/7/203/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ إِذٰا لَمْ تَأْتِهِمْ بِآيَهٍ قٰالُوا لَوْ لاٰ اجْتَبَيْتَهٰا » (و هرگاه برایشان معجزهای نیاوری، میگویند: چرا آن را خود برنگزیدی [و سرهم نکردی]؟) تا پایان آیه. «اجتباء» بر وزن افتعال از ریشهٔ «جبایه» (گردآوری) است، و این گفتهٔ آنان که: « لَوْ لاٰ اجْتَبَيْتَهٰا » سخنی از سر ریشخند و مسخره کردن است. معنای آیه بر پایهٔ آنچه سیاق به دست میدهد چنین است: هرگاه برایشان معجزه و نشانهای بیاوری تکذیبش میکنند، و هرگاه آیهای نیاوری ــ مثلاً نزول آن به تأخیر بیفتد ــ میگویند: چرا آنچه را آیه مینامی، از اینسو و آنسو گرد نیاوردی تا برایمان بیاوری؟! «قُلْ» (بگو:) اختیاری در این کار ندارم، «و إِنَّمٰا أَتَّبِعُ مٰا يُوحيٰ إِلَيَّ مِنْ رَبِّي هٰذٰا » (و من فقط از آنچه از سوی پروردگارم به من وحی میشود پیروی میکنم؛ این) یعنی قرآن « بَصٰائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ » (مایههای بینش از جانب پروردگار شماست) یعنی میخواهد شما را با آن بینا سازد، « وَ هُديً وَ رَحْمَهٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ » (و هدایت و رحمتی برای گروهی است که ایمان میآورند).