تفسیر آیهٔ ۱۶۸ سورهٔ اعراف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ قَطَّعْنٰاهُمْ فِي الْأَرْضِ أُمَماً مِنْهُمُ الصّٰالِحُونَ » (و آنان را در زمین به‌صورت گروه‌هایی پراکنده ساختیم؛ برخی از آنان درستکارند...) تا پایان آیه.

در مجمع‌البیان آمده است: کلمهٔ «دونَ» [در «وَمِنْهُمْ دُونَ ذٰلِكَ»] به‌خاطر مبتدا بودن در جایگاهِ رفع است، ولی چون در ظرفیت رسوخ دارد (تمکّن در ظرف‌بودن)، با اعرابِ نصب آمده است. مانند آن به گفتهٔ ابوالحسن [اخفش] در عبارتِ «لقد تقطع بينكم» (پیوند میان شما گسست) است که کلمهٔ «بَيْنَ» در جایگاه رفع است، اما به همین جهت منصوب آمده است؛ و نیز در سخن خداوند: «يوم القيامه يفصل بينكم» (روز قیامت میان شما داوری می‌شود/جدایی می‌افکند)، «بَيْنَ» به سبب جانشین شدن به جای فاعل، در جایگاه رفع است. و اگر بخواهی، می‌توان گفت تقدیر کلام چنین است: «وَمِنْهُمْ جَمَاعَةٌ دُونَ ذٰلِكَ» (و از ایشان گروهی پایین‌تر از آن هستند) که موصوف حذف شده و صفتش به جای آن نشسته است. [پایان سخن مجمع‌البیان].

منظور از نیکی‌ها و بدی‌ها («الْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ»)، نعمت‌ها و سختی‌های دنیاست و باقی آیه نیز روشن است.