تفسیر آیه ۱۴۰ سوره اعراف با معنی

خدای متعال می‌فرماید: « قٰالَ أَ غَيْرَ اللّٰهِ أَبْغِيكُمْ إِلٰهاً وَ هُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَي الْعٰالَمِينَ » (گفت: آیا جز خدا معبودی برایتان بجویم، در حالی که او شما را بر جهانیان [هم‌عصرتان] برتری داده است؟!). « أَبْغِيكُمْ » یعنی برای شما می‌جویم و طلب می‌کنم؛ [موسی در اینجا] پروردگارشان را به آنان می‌شناساند و او را برایشان توصیف می‌کند، و این سخن که « أَ غَيْرَ اللّٰهِ أَبْغِيكُمْ إِلٰهاً »، پایه‌گذار این اصل است که هر معبودی که با قرار دادن یا ساختن برای شما بجویم، بی‌گمان غیر از خدای پاک و منزه خواهد بود؛ در حالی که آنچه بر شما واجب است، این است که خدای پروردگارتان را به همان صفتِ ربوبیتی بپرستید که عبارت است از برتری‌بخشیدنِ شما بر جهانیان.

گویی آنان گفتند: برای ما معبودی قرار بده همان‌گونه که برای اینان خدایانی است، و او پاسخ داد: چگونه برای شما پروردگاری دست‌ساز بجویم در حالی که او غیر از خدای پروردگار شماست، و چون غیرِ او باشد، پرستشش نابودکننده و باطل خواهد بود؟! پس گفتند: پس چگونه او را بپرستیم در حالی که او را نمی‌بینیم، و راهی به سوی آنچه مشاهده نمی‌کنیم نداریم؟ همان سخنی که بت‌پرستان می‌گویند. پس موسی فرمود: او را با همان صفاتی که از او می‌شناسید بپرستید؛ چرا که او با نشانه‌های درخشان و دین حقِ خود، و نجات‌دادن شما از چنگ فرعون و رفتارش، شما را بر دیگر امت‌ها برتری بخشید. بنابراین، آیه — چنان‌که می‌بینی — لطیف‌ترین بیان و کوتاه‌ترین برهانی است که حقیقت روشن را برای ذهن‌هایی با توان تعقل اندک آشکار می‌سازد.

از این رو موسی (ع) چاره‌ای ندید جز آنکه در تبیین توحیدِ خدای پاک و منزه، تا اندازه‌ای که به درک و فهم کوتاهِ آنان نزدیک باشد پایین بیاید؛ پس نخست آنان را بر نادانی‌شان نسبت به مقام پروردگارشان سرزنش کرد، با اینکه روشن بود راه بت‌پرستی راهی باطل و هلاک‌کننده است؛ سپس پروردگارشان را با صفت به آنان شناساند و بیان کرد که او هرگز بت نمی‌پذیرد و در قالب هیچ تمثالی نمی‌گنجد، چنان‌که شرح آن خواهد آمد.

تفسیر آیهٔ ۱۴۰ سورهٔ اعراف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیرهای دیگر