قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَأَرۡسِلۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ
گفتند: «کار او و برادرش را به تأخیر انداز و گردآورندگانی را به شهرها روانه کن،
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۱۱ و ۱۱۲ با هم
آنان آخرین نظر را درست دانستند و آن را به فرعون پیشنهاد دادند که کار موسی و برادرش را به تأخیر بینداز و مأموران گردآورنده را به شهرها روانه کن تا هر جادوگر دانا و کارکشتهای را نزد تو بیاورند.
تفسیر آیههای ۱۱۰ تا ۱۱۲ با هم
از این بیان روشن میشود که سخن خدای متعال: « فَمٰا ذٰا تَأْمُرُونَ » (پس چه دستور میدهید؟)، بازگوییِ سخنی است که برخی از درباریان به برخی دیگر گفتند؛ و عبارت « قٰالُوا أَرْجِهْ » (گفتند: کارش را به تأخیر بینداز...) و ادامهٔ آن، بازگوییِ نظر همگانیِ آنان به فرعون است که همگی بر آن توافق کرده بودند. خدای پاک و منزه در موضع دیگری از کلامش، همین سخن را عیناً از فرعون در خطاب به درباریانش نقل کرده است؛ آنجا که خدای متعال میفرماید: « قٰالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُ إِنَّ هٰذٰا لَسٰاحِرٌ عَلِيمٌ يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِ فَمٰا ذٰا تَأْمُرُونَ قٰالُوا أَرْجِهْ وَ أَخٰاهُ وَ ابْعَثْ فِي الْمَدٰائِنِ حٰاشِرِينَ يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَحّٰارٍ عَلِيمٍ» (شعراء: ۳۷؛ [فرعون] به اشرافِ پیرامونش گفت: بیگمان این جادوگری بس داناست؛ میخواهد با جادویش شما را از سرزمینتان بیرون کند، پس چه دستور میدهید؟ گفتند: کار او و برادرش را به تأخیر بینداز و مأموران گردآورنده را به شهرها بفرست تا هر جادوگر بسیار ماهر و دانایی را نزد تو بیاورند).
تفسیر آیههای ۱۰۹ تا ۱۱۲ با هم
از مقایسهٔ این دو موضع آشکار میشود که درباریان دربارهٔ سخن فرعون مشورت کردند و سپس آن را درست دانستند و نظرشان این شد که با جادویی همانند جادویش پاسخش را بدهد. ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۱۱۱ و ۱۱۲ با هم
خدای متعال میفرماید: « قٰالُوا أَرْجِهْ وَ أَخٰاهُ وَ أَرْسِلْ فِي الْمَدٰائِنِ حٰاشِرِينَ » تا پایان آیهٔ بعد. کلمهٔ «أَرْجِهْ» با سکونِ هاء، فعل امر از ریشهٔ «إرجاء» به معنای به تأخیر انداختن است و «هاء» برای سکت (وقف در کلام) آمده است؛ یعنی کار او و برادرش را به تأخیر بینداز و در رساندن بدی به آن دو، مانند قتل و نظایر آن، شتاب مکن تا مبادا به ستمگری یا سنگدلی و مانند آن متهم شوی؛ بلکه گردآورندگانی از لشکریانت را به شهرها بفرست تا ساحران را گرد آورند و نزد تو بیاورند؛ آنگاه با سحرِ ساحران به هماوردی و مقابله با سحر موسی برخیز.
بحث روایی
تفسیر آیههای ۱۰۳ تا ۱۲۶ با هم
آنچه خداوند در کتاب خود از داستان آمدن موسی بهسوی فرعون با آن رسالتی که خدا به او داده بود و او را با معجزهٔ عصا و دست درخشان همراه برادرش هارون تأیید کرد و آوردن آن دو نشانه، سپس گردآوری ساحران به دست فرعون و رویارویی با جادوی آنان، و چیره ساختن معجزهٔ موسی بر سحر آنان از سوی خداوند و ایمان آوردن ساحران حکایت فرموده، در مجموع از آنچه در این آیات آمده فراتر نمیرود. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۱۱۱ سورهٔ اعراف، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۸، صفحهٔ ۲۱۴ تا ۲۱۹ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/7/111/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
همچنین «أَرْجِهْ» با کسرهٔ جیم و هاء نیز قرائت شده است، و اصل آن «أرجئه» بوده که همزه به یاء بدل شده و سپس حذف گردیده است. ضمیرِ «هاء» به موسی بازمیگردد و برادرش همان هارون (ع) است.