تفسیر آیهٔ ۴۴ سورهٔ حاقه

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۳۸ تا ۵۲ با هم

این بخش، سومین فصل از آیات این سوره است که با تصدیق و تأیید قرآن کریم، آنچه را پیش‌تر دربارهٔ حقیقتِ روز قیامت («حاقّه») گذشت تأکید می‌کند، تا از این رهگذر، حقانیتِ خبرهایی را که قرآن دربارهٔ رستاخیز داده است به اثبات رساند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۴۰ و ۴۴ با هم

افزون بر این، سخن بعدی خدای متعال که می‌فرماید: « وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنٰا بَعْضَ الْأَقٰاوِيلِ » (و اگر او سخنانی به دروغ بر ما می‌بست) و آیات پس از آن، تنها با این سازگار است که مقصود از رسولِ کریم، پیامبر اکرم (ص) باشد.

تفسیر آیه‌های ۴۴ تا ۴۷ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنٰا بَعْضَ الْأَقٰاوِيلِ -إلي قوله- حٰاجِزِينَ » (و اگر سخنانی دروغ بر ما می‌بست... ادامه در متن کامل

و معنا چنین است: « وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنٰا »؛ اگر این پیامبر گرامی که بار رسالت خویش را بر دوشش نهادیم و او را با قرآنی که نازل کردیم به‌سویتان فرستادیم، دروغ می‌بافت و « بَعْضَ الْأَقٰاوِيلِ »؛ سخنانی ساختگی از پیش خود سر هم می‌کرد و به ما نسبت می‌داد، « لَأَخَذْنٰا مِنْهُ بِالْيَمِينِ »؛ با دست راست او را… ادامه در متن کامل

این آیات، هشداری تهدیدآمیز به پیامبر (ص) است بر این فرض که اگر به دروغ بر خدا افترا ببندد و چیزی را که خدا نفرموده به او نسبت دهد؛ در حالی که او فرستاده‌ای از سوی اوست که وی را به نبوت خویش گرامی داشته و برای رسالت خود برگزیده است. ادامه در متن کامل

بنابراین، این آیات در معنای این فرمودهٔ الهی است: «لَوْ لاٰ أَنْ ثَبَّتْنٰاكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئاً قَلِيلاً إِذاً لَأَذَقْنٰاكَ ضِعْفَ الْحَيٰاهِ وَ ضِعْفَ الْمَمٰاتِ ثُمَّ لاٰ تَجِدُ لَكَ عَلَيْنٰا نَصِيراً» (اسراء: ۷۵؛ «و اگر تو را استوار نمی‌داشتیم، قطعاً نزدیک بود اندکی به آنان متمایل شوی؛ در آن صورت، دو برابر در زندگی و دو برابر پس از مرگ [عذاب] به تو می‌چشاندیم، سپس برای خویش در برابر ما یاوری نمی‌یافتی»). ادامه در متن کامل

بنابراین، این اشکال وارد نیست که مقتضای این آیات چنین باشد که هر کس ادعای پیامبری کند و بر خدا دروغ ببندد، خدا او را بی‌درنگ هلاک می‌سازد و در دنیا به سخت‌ترین کیفر می‌رساند، در حالی که این مدعا با وجود برخی از مدعیان دروغین پیامبری نقض شده باشد. ادامه در متن کامل

و این بدان سبب است که تهدیدِ این آیه متوجه پیامبری است که در اصل رسالتش راستگوست، چنانچه سخنی به دروغ بر خدا ببندد و چیزی را که از جانب او نیست به وی نسبت دهد؛ نه هر مدعی دروغین پیامبری که در اصل ادعای نبوتش و خبر دادنش از خدای متعال، به دروغ بر خدا افترا می‌بندد. ادامه در متن کامل