وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحَآقَّةُ
و تو چه می‌دانی آن رخدادِ حتمی و فراگیر چیست؟
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۱ تا ۳ با هم
خدای متعال می‌فرماید: « اَلْحَاقَّهُ مَا الْحَاقَّهُ وَ مٰا أَدْرٰاكَ مَا الْحَاقَّهُ »؛ مقصود از «حاقّه»، قیامت کبراست. این روز را از آن رو «حاقّه» نامیده‌اند که تحقق آن حتمی و برگشت‌ناپذیر است و هیچ شکی در آن راه ندارد؛ این واژه از ریشهٔ «حَقَّ الشَّيْءُ» به معنای ثبوت و تحقق واقعی و قطعیِ یک چیز گرفته شده است.
تفسیر آیهٔ ۳ سورهٔ حاقه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۳۹۲ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/69/3/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
و فرمودهٔ خداوند: « وَ مٰا أَدْرٰاكَ مَا الْحَاقَّهُ » بیانی برای نفیِ احاطه و شناخت به حقیقتِ آن روز است. این تعبیر کنایه از اهمیت فوق‌العاده و نهایتِ عظمت و هولناکیِ یک امر است؛ و شاید همین نکته مقصود از سخنی باشد که از ابن‌عباس نقل شده است:
که هر جا در قرآن از سخن خدای متعال عبارت « مٰا أَدْرٰاكَ » (چه چیز تو را آگاه کرد؟) آمده، او را بدان آگاه ساخته است و هر جا عبارت « مٰا يُدْرِيكَ » (چه چیز تو را آگاه می‌سازد؟) آمده، آن را از او پوشیده داشته است؛ بدین معنا که « مٰا أَدْرٰاكَ » کنایه [از اهمیت و عظمت موضوع] و « مٰا يُدْرِيكَ » تصریح [به ندانستن] است.