تفسیر آیهٔ ۲۳ سورهٔ قلم

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۷ تا ۳۳ با هم

این آیات—یعنی از کلام الهی: « إِنّٰا بَلَوْنٰاهُمْ كَمٰا بَلَوْنٰا أَصْحٰابَ الْجَنَّهِ » (ما آنان را آزمودیم همان‌گونه که صاحبان آن باغ را آزمودیم) تا پایان هفده آیه [آیهٔ ۳۳]—هشداری است به تکذیب‌کنندگان پیامبر (ص) که به آن حضرت نسبت دیوانگی می‌دادند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۲۱ تا ۲۵ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « فَتَنٰادَوْا مُصْبِحِينَ -إلي قوله- قٰادِرِينَ » (بامدادان یکدیگر را صدا زدند... ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۲۳ تا ۲۵ با هم

«فانطلقوا» و به سوی باغشان راه افتادند، « وَ هُمْ يَتَخٰافَتُونَ » یعنی در حالی که میان خود آهسته و پوشیده نجوا و تبانی می‌کردند، « أَنْ لاٰ يَدْخُلَنَّهَا » یعنی به آن باغ، « اَلْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِسْكِينٌ » یعنی امروز هیچ بینوایی بر شما وارد نشود؛ یعنی رفتنتان به باغ برای چیدن میوه‌ها را از بینوایان پنهان کنید تا سرزده نزد شما نیایند و این کار شما را ناچار نسازد که بخشی از میوه‌های چیده‌شده را به آنان اختصاص دهید، « وَ غَدَوْا » و بامدادان به سوی باغ روانه شدند، « عَليٰ حَرْدٍ » یعنی با قصدِ بازداشتن بینوایان، « قٰادِرِينَ » در حالی که در ذهن خود چنین می‌سنجیدند و مطمئن بودند که حتماً محصول را می‌چینند و هیچ سهمی از آن را به بینوایان نمی‌دهند.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۷ تا ۳۳ با هم

پیرمردی بود که باغی داشت و هیچ میوه‌ای از آن را به خانه و سرای خود نمی‌برد مگر آنکه نخست حق هر صاحب‌حقی را می‌داد. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۲۳ تا ۲۵ با هم

« فَانْطَلَقُوا وَ هُمْ يَتَخٰافَتُونَ » (پس به راه افتادند در حالی که آهسته با یکدیگر سخن می‌گفتند). آن مرد پرسید: ای ابن‌عباس! «تخافت» چیست؟ گفت: با هم مشورت می‌کنند؛ یعنی برخی با برخی دیگر آهسته گفت‌وگو می‌کنند تا مبادا کسی جز خودشان بشنود؛ پس گفتند: « لاٰ يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِسْكِينٌ- وَ غَدَوْا عَليٰ حَرْدٍ قٰادِرِينَ » (امروز نباید هیچ بینوایی در این باغ بر شما وارد شود؛ و بامدادان با خشم و ممانعت، در حالی که در خود توانِ چیدن می‌دیدند به راه افتادند)؛ در دلْ خود را بر چیدن میوه‌ها توانا می‌دیدند، در حالی که نمی‌دانستند چه قهر و عذاب و انتقامی از سوی خدا بر سرشان آمده است.

تفسیر آیه‌های ۱۷ تا ۳۳ با هم

می‌گویم: مضمونی نزدیک به این حدیث و حدیث پیش از آن، در روایات دیگر نیز آمده است، و در برخی روایات آمده که آن باغ از آنِ مردی از بنی‌اسرائیل بود، سپس او درگذشت و فرزندانش از او ارث بردند و ماجرایشان همان شد که گذشت. ادامه در متن کامل