وَلَا يَسۡتَثۡنُونَ
و هیچ استثنایی نکردند [و انشاءالله نگفتند]،
تفسیر آیهٔ ۱۸ سورهٔ قلم، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۳۷۳ تا ۳۷۹ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/68/18/
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۷ تا ۲۰ با هم
خدای متعال میفرماید: «إِنّٰا بَلَوْنٰاهُمْ كَمٰا بَلَوْنٰا أَصْحٰابَ الْجَنَّهِ» تا آنجا که میفرماید: «كَالصَّرِيمِ»؛ «بلاء» به معنای آزمایش و دچارِ مصیبت شدن است، و «صرم» یعنی چیدن میوهها از درختان، و «استثناء» به معنای جدا ساختنِ بخشی از حکم کل است، و نیز به معنای گفتنِ «إن شاء الله» هنگام ابراز سخنی قطعی است؛… ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۱۷ تا ۳۳ با هم
این آیات—یعنی از کلام الهی: « إِنّٰا بَلَوْنٰاهُمْ كَمٰا بَلَوْنٰا أَصْحٰابَ الْجَنَّهِ » (ما آنان را آزمودیم همانگونه که صاحبان آن باغ را آزمودیم) تا پایان هفده آیه [آیهٔ ۳۳]—هشداری است به تکذیبکنندگان پیامبر (ص) که به آن حضرت نسبت دیوانگی میدادند. ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۱۷ و ۱۸ با هم
به هر روی، معنا چنین است: « إِنّٰا بَلَوْنٰاهُمْ » یعنی ما آنان را به بلا و مصیبت دچار ساختیم؛ « كَمٰا بَلَوْنٰا » همانگونه که دچار بلا کردیم « أَصْحٰابَ الْجَنَّهِ » (صاحبان آن باغ را) که گروهی از مردم یمن بودند و باغشان در همانجا بود و بهخواست خدا داستانشان در بحث رواییِ پیش رو خواهد آمد؛ «إِذْ» ظرف زمان برای «بَلَوْنا» است؛ « أَقْسَمُوا » یعنی سوگند یاد کردند؛ « لَيَصْرِمُنَّهٰا » یعنی قطعاً میوههای باغشان را خواهند چید؛ « مُصْبِحِينَ » یعنی به هنگام درآمدن به صبحگاهان؛ و گویی آنان شبانه رایزنی و همپیمانی کردند و تصمیم گرفتند بر چیدن میوهها در بامداد آن شب، « وَ لاٰ يَسْتَثْنُونَ » (و [انشاءالله] نمیگفتند [یا برای نیازمندان سهمی جدا نمیکردند])؛ یعنی از سرِ خودپسندی و تکیه بر اسباب ظاهری نگفتند: «مگر آنکه خدا بخواهد (إن شاء الله)». یا معنایش این است: سوگند خوردند در حالی که هیچ سهمی از میوههای خود را برای فقیران و بینوایان جدا نمیکردند.
بحث روایی
تفسیر آیههای ۱۷ تا ۳۳ با هم
پیرمردی بود که باغی داشت و هیچ میوهای از آن را به خانه و سرای خود نمیبرد مگر آنکه نخست حق هر صاحبحقی را میداد. ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۱۷ تا ۲۰ با هم
پس به خانههای خود بازگشتند و سپس به خدا سوگند یاد کردند که صبحگاهان حتماً میوهها را بچینند و «انشاءالله» نگفتند [و استثنا نکردند]. ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۱۷ تا ۳۳ با هم
میگویم: مضمونی نزدیک به این حدیث و حدیث پیش از آن، در روایات دیگر نیز آمده است، و در برخی روایات آمده که آن باغ از آنِ مردی از بنیاسرائیل بود، سپس او درگذشت و فرزندانش از او ارث بردند و ماجرایشان همان شد که گذشت. ادامه در متن کامل