تفسیر آیهٔ ۷۲ سورهٔ انعام

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ أَنْ أَقِيمُوا الصَّلاٰهَ وَ اتَّقُوهُ » (و [نیز فرمان یافته‌ایم] که نماز را برپا دارید و از او پروا کنید). این شیوهٔ بیان، تنوعی ادیبانه در سخن است که با گرفتنِ واژهٔ «امر» (فرمان یافتن در آیهٔ پیشین: «و أمرنا») به معنای «قول» (گفتار) و پیش بردن کلام بر پایهٔ همین نکته صورت گرفته است؛ گویی گفته شده است: «أن أسلموا لرب العالمين و أن أقيموا الصلاه و اتقوه» (و به ما گفته شد: در برابر پروردگار جهانیان تسلیم شوید و نماز را برپا دارید و از او پروا کنید).

خداوند در مرتبهٔ دوم، تفاصیل و ریزه‌کاری‌های اعمال دینی را در کلام خود: « وَ اتَّقُوهُ » (و از او پروا کنید) به صورت کوتاه و چکیده بیان فرمود؛ جز اینکه از میان همهٔ آن‌ها نام نماز را به صراحت آورد تا جایگاه آن را بزرگ بدارد و به شأنش توجه ویژه نشان دهد، و توجه و اهتمام قرآن کریم به امر نماز نیز کاملاً آشکار و تردیدناپذیر است.

خدای متعال می‌فرماید: « وَ هُوَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ » (و اوست که به‌سوی او گردآوری می‌شوید). بنابراین واجب است که آدمی در برابر او تسلیم گردد و از او پروا کند؛ چرا که بازگشت همگان به‌سوی اوست، و حسابرسی و پاداش و کیفر به دست او رقم می‌خورد.