تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ انعام

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۰ و ۱۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ » (و قطعاً پیامبرانی پیش از تو نیز مسخره شدند) تا پایان دو آیه. «حیق» به معنای فرود آمدن و اصابت کردن (رسیدن آسیب) است؛ و در مفردات راغب آمده است: گفته شده ریشهٔ آن «حقّ» بوده که حروفش جابه‌جا شده است، مانند «زلّ» و «زالَ»، و چنین نیز قرائت شده است:

« فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰانُ » (پس شیطان آن دو را لغزاند) که «فأزالهما» (آن دو را دور ساخت) نیز خوانده شده است؛ و بر همین قیاس است «ذَمَّهُ» و «ذامَهُ». پایان کلام راغب.

مسخره کردنِ پیامبران به این صورت بود که عذابی را که پیامبران نسبت به فرود آمدن و رسیدنش به آنان هشدار می‌دادند مسخره می‌کردند؛ در نتیجه همان عذابی که مسخره‌اش می‌کردند، دامنگیرشان شد و بر سرشان فرود آمد. در آیهٔ نخست، دلجویی و آرامش‌بخشی به پیامبر (ص) و هشداری برای مشرکان است، و در آیهٔ دوم، فرمان به عبرت گرفتن و پندآموزی آمده است.