وَلَقَدِ ٱسۡتُهۡزِئَ بِرُسُلٖ مِّن قَبۡلِكَ فَحَاقَ بِٱلَّذِينَ سَخِرُواْ مِنۡهُم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
و قطعاً پیامبرانی پیش از تو نیز به ریشخند گرفته شدند؛ پس بر سرِ کسانی از آنان که مسخره میکردند، همان چیزی فرود آمد که به مسخرهاش میگرفتند.
تفسیر آیهٔ ۱۰ سورهٔ انعام، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۷، صفحهٔ ۲۴ تا ۲۵ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/6/10/
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۰ و ۱۱ با هم
خدای متعال میفرماید: « وَ لَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ » (و قطعاً پیامبرانی پیش از تو نیز مسخره شدند) تا پایان دو آیه. «حیق» به معنای فرود آمدن و اصابت کردن (رسیدن آسیب) است؛ و در مفردات راغب آمده است: گفته شده ریشهٔ آن «حقّ» بوده که حروفش جابهجا شده است، مانند «زلّ» و «زالَ»، و چنین نیز قرائت شده است:
« فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰانُ » (پس شیطان آن دو را لغزاند) که «فأزالهما» (آن دو را دور ساخت) نیز خوانده شده است؛ و بر همین قیاس است «ذَمَّهُ» و «ذامَهُ». پایان کلام راغب.
مسخره کردنِ پیامبران به این صورت بود که عذابی را که پیامبران نسبت به فرود آمدن و رسیدنش به آنان هشدار میدادند مسخره میکردند؛ در نتیجه همان عذابی که مسخرهاش میکردند، دامنگیرشان شد و بر سرشان فرود آمد. در آیهٔ نخست، دلجویی و آرامشبخشی به پیامبر (ص) و هشداری برای مشرکان است، و در آیهٔ دوم، فرمان به عبرت گرفتن و پندآموزی آمده است.