تفسیر آیهٔ ۹۲ سورهٔ واقعه

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۹۲ تا ۹۴ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ أَمّٰا إِنْ كٰانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضّٰالِّينَ فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ وَ تَصْلِيَهُ جَحِيمٍ » (و اما اگر [آن درگذشته] از تکذیب‌کنندگانِ گمراه باشد، پذیرایی‌اش از آبی جوشان، و درآمدن به آتش دوزخ است). «تَصْلِيَةُ النّار» به معنای داخل کردن در آتش است، و گفته شده است: چشیدن و تحمل حرارت و عذابِ آن است.

و معنا چنین است: اما اگر از اهل تکذیب و گمراهی باشد، پذیرایی اولیه‌اش آبی به نهایت سوزان، و چشیدن سوزشِ آتش دوزخ خواهد بود.

و خداوند آنان را به «تکذیب‌کنندگانِ گمراه» توصیف کرده و تکذیب را بر گمراهی مقدّم داشته است؛ زیرا عذابی که می‌چشند پی‌آمد تکذیب و لجاجتشان در برابر حق است، و اگر گمراهی‌شان بدون تکذیب و عناد بود، در شمار مستضعفان می‌بودند و در چنین مرتبه‌ای فرود نمی‌آمدند. اما سخن پیشینِ خدای متعال که فرمود: « ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا الضّٰالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ » (واقعه: ۵۱)، از آنجا که مقامِ سخن در آنجا ردّ گفتارِ آنان بود که می‌گفتند: « أَ إِذٰا مِتْنٰا وَ كُنّٰا تُرٰاباً وَ عِظٰاماً أَ إِنّٰا لَمَبْعُوثُونَ » (واقعه: ۴۷؛ آیا چون مردیم و خاک و استخوان شدیم، برانگیخته خواهیم شد؟!)، مناسب‌تر آن بود که ابتدا با گمراهی و سپس با تکذیب توصیف شوند.