تفسیر آیهٔ ۲۹ سورهٔ واقعه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ » (و درختان موزی که میوه‌هایشان بر هم چیده شده است). «طَلْح» درخت موز است؛ و گفته‌اند: موز نیست، بلکه درختی با سایه‌ای خنک و باطراوت است؛ و نیز گفته‌اند: درخت «امّ غیلان» (نوعی درخت بیابانی) است که شکوفه‌هایی خوش‌بو دارد. «نَضْد» یعنی چیدن چیزها بر روی یکدیگر؛ و معنای آیه چنین است: و در میان درختان موزی که میوه‌هایشان از پایین تا بالا بر روی هم چیده شده است.

بحث روایی

و امام صادق (ع) آیه را «و طلع منضود» (شکوفه‌های روی‌هم‌چیده) قرائت کرد و فرمود: [منظور این است که] بر روی یکدیگر چیده شده است.

و در کتاب «مجمع‌البیان» آمده است: اهل سنت از علی (ع) روایت کرده‌اند که مردی در حضور ایشان آیهٔ « وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ » (و درختان موزِ میوه‌برهم‌نشسته) را خواند. آن حضرت فرمود: «طلح را با اینجا چه کار! همانا آن «و طلع» (شکوفه‌های خرما) است، مانند سخن خداوند: « وَ نَخْلٍ طَلْعُهٰا هَضِيمٌ » (و نخل‌هایی که شکوفه‌هایشان متراکم و بر روی هم چیده است)». به ایشان گفته شد: آیا آن را تغییر نمی‌دهید؟ فرمود: «قرآن امروز نباید دستخوش دگرگونی و جابه‌جایی شود». این سخن را فرزندش امام حسن (ع) و قیس بن سعد از ایشان روایت کرده‌اند.

و در کتاب «الدر المنثور»، عبدالرزاق، فاریابی، هناد، عبد بن حمید، ابن جریر و ابن مردویه از علی بن ابی‌طالب (ع) روایت کرده‌اند که دربارهٔ سخن خداوند: « وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ » (و درختان موز برهم‌چیده) فرمود: آن، موز است.