تفسیر آیهٔ ۲۲ سورهٔ رحمن

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجٰانُ » (از آن دو، مروارید و مرجان بیرون می‌آید)؛ یعنی از هر دو دریای شیرین و شور با هم، و این از فایده‌های آن دو است که انسان از آن سود می‌برد. سخن در این باره پیش از این در تفسیر این فرمودهٔ خدای متعال گذشت:

«وَ مٰا يَسْتَوِي الْبَحْرٰانِ» الآية (و آن دو دریا یکسان نیستند...؛ فاطر: ۱۲).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۹، ۲۰ و ۲۲ با هم

و در کتاب «الدر المنثور»، ابن‌مردویه از ابن‌عباس روایت کرده است که دربارهٔ سخن خداوند: « مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيٰانِ » (دو دریا را روان ساخت تا به هم برسند) گفت: علی و فاطمه هستند؛ و دربارهٔ « بَيْنَهُمٰا بَرْزَخٌ لاٰ يَبْغِيٰانِ » (میان آن دو برزخی است که بر یکدیگر تجاوز و سرکشی نمی‌کنند) گفت: پیامبر (ص) است؛ و دربارهٔ « يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجٰانُ » (از آن دو، مروارید و مرجان بیرون می‌آید) گفت: حسن و حسین هستند.

می‌گویم: همچنین در آن کتاب، روایتی مانند این از ابن‌مردویه از انس بن مالک نقل شده است، و در «مجمع البیان» نیز از سلمان فارسی، سعید بن جبیر و سفیان ثوری روایت شده است؛ و این معنا از بطن (لایه‌های باطنیِ قرآن) است.