تفسیر آیهٔ ۴ سورهٔ طور

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ »؛ (سوگند به آن خانهٔ آباد). گفته شده است: مراد از آن، کعبهٔ مشرّفه است؛ زیرا نخستین خانه‌ای است که برای مردم نهاده شد و از هنگام بنایش تا به امروز، پیوسته آبادان بوده است. خدای متعال می‌فرماید: «إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنّٰاسِ لَلَّذِي بِبَكَّهَ مُبٰارَكاً وَ هُديً لِلْعٰالَمِينَ» (آل عمران: ۹۶)؛ «به‌راستی نخستین خانه‌ای که برای مردم بنا نهاده شد، همان است که در بکه [= مکه] است؛ پربرکت و مایهٔ هدایت جهانیان».

و در روایاتِ رسیده آمده است که بیت‌المعمور، خانه‌ای در آسمان و در امتداد کعبه است که فرشتگان آن را زیارت می‌کنند.

بحث روایی

و در مجمع‌البیان آمده است: «« وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ » (سوگند به بیت‌المعمور)؛ و آن خانه‌ای در آسمان چهارم روبه‌روی کعبه است که فرشتگان با عبادتی که در آن دارند، آبادش می‌سازند»؛ از ابن‌عباس و مجاهد.

و نیز از امیرالمؤمنین (ع) روایت شده است که فرمود: «هر روز هفتاد هزار فرشته وارد آن می‌شوند و پس از آن هرگز به سویش بازنمی‌گردند».

می‌گویم: این‌که بیت‌المعمور خانه‌ای در آسمان است که فرشتگان بر گرد آن طواف می‌کنند، در چندین حدیث از طریق شیعه و اهل‌سنت آمده است؛ جز اینکه دربارهٔ جایگاه آن اختلاف دارند: در بیشتر روایات آمده که در آسمان چهارم است، در برخی در آسمان اول، و در بعضی دیگر در آسمان هفتم ذکر شده است.