أَتَوَاصَوۡاْ بِهِۦۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمٞ طَاغُونَ
آیا یکدیگر را به آن سفارش کرده‌اند؟! [نه،] بلکه خود مردمی سرکش‌اند.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۵۲ تا ۶۰ با هم
این بخش، پایان سوره است و در آن، سخن به همان مطالب آغاز سوره بازمی‌گردد؛ یعنی انکار رستاخیزِ وعده‌داده‌شده از سوی کافران، روبه‌رو شدنِ آنان با پیامِ رسالت با سخنان گوناگون و متناقض، و سپس بیم دادنِ آنان از روزِ وعده‌داده‌شده. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۵۳ سورهٔ ذاریات، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۸، صفحهٔ ۳۸۵ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/51/53/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « أَ تَوٰاصَوْا بِهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طٰاغُونَ » (آیا یکدیگر را به این سخن سفارش کرده‌اند؟! [نه،] بلکه آنان مردمی سرکش‌اند). «تَواصی» به این معناست که گروهی از مردم یکدیگر را به کاری سفارش کنند، و ضمیر «بِهِ» به همان گفتار (افسونگر یا دیوانه خواندنِ پیامبران) بازمی‌گردد. استفهام در اینجا برای شگفتی (تعجّب) است و معنای آیه چنین است: آیا این امّت‌ها یکدیگر را به گفتنِ این سخن سفارش کرده‌اند؟ یعنی آیا پیشینیان به آیندگان چنین وصیتی کرده بودند؟ نه، بلکه آنان مردمی سرکش‌اند و سرکشیِ آنان است که ایشان را به این گفتار کشانده است.