تفسیر آیهٔ ۴۱ سورهٔ ذاریات

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ فِي عٰادٍ إِذْ أَرْسَلْنٰا عَلَيْهِمُ الرِّيحَ الْعَقِيمَ » (و در قوم عاد نیز [نشانه‌ای بود]، آن‌گاه که بر آنان بادی عقیم فرستادیم). این آیه بر مطالب گذشته عطف شده است؛ یعنی در قوم عاد نیز نشانه‌ای از عبرت است، آن‌گاه که بادی عقیم بر آنان فرستادیم، یعنی به سویشان روانه ساختیم.

«باد عقیم» بادی است که بی‌ثمر گشته و از آوردن هر فایدهٔ دلخواهی از فواید بادها بازمانده است؛ فوایدی چون پدید آوردن ابرها، بارور کردن درختان، باد دادن خرمن (برای جداسازی دانه از کاه)، سود رساندن به حیوانات یا پاکیزه کردن هوا — چنان‌که گفته‌اند — و اثر آن تنها هلاکت است، همان‌گونه که آیهٔ بعد به آن اشاره می‌کند.

بحث روایی

و در کتاب «الدر المنثور»، فاریابی و ابن منذر از علی بن ابی‌طالب (علیه‌السلام) روایت کرده‌اند که فرمود: «الريح العقيم النكباء» (بادِ عقیم (سترون و ویرانگر)، همان باد نَکباء (کژوزنده و ویران‌کننده) است).