ٱلَّذِينَ هُمۡ فِي غَمۡرَةٖ سَاهُونَ
همانان که در گرداب نادانی و غفلت، سرگردانند.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۰ تا ۱۲ با هم
خدای متعال میفرماید: « قُتِلَ الْخَرّٰاصُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَهٍ سٰاهُونَ يَسْئَلُونَ أَيّٰانَ يَوْمُ الدِّينِ » (مرگ بر دروغپردازان و خیالبافان! همانان که در گرداب نادانی غافل و بیخبرند؛ میپرسند: روز پاداش و کیفر چه وقت است؟). ریشهٔ «خَرْص»، سخن گفتن بر پایهٔ گمان و تخمین و بدون آگاهی است؛ و از آنجا که سخن گفتنِ بدون علم همواره در خطر دروغ بودن است، به شخص دروغگو «خرّاص» گفته میشود. مناسبتر آن است که مقصود از «خرّاصان» در این آیه، کسانی باشند که بدون آگاهی و دلیل سخن میگویند؛ یعنی همان کسانی که بیهیچ دانشی در امر رستاخیز و جزا فرورفتهاند و ناآگاهانه آن را انکار میکنند.
تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ ذاریات، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۸، صفحهٔ ۳۶۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/51/11/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
و سخن خدای متعال که: « اَلَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَهٍ سٰاهُونَ » (همانان که در گرداب نادانی غافل و بیخبرند)؛ «غَمْره» —چنانکه راغب [اصفهانی] یادآور شده— بخش عمدهٔ آبی است که بستر خود را میپوشاند، و مَثَلی قرار داده شده برای نادانی و جهالتی که صاحبش را فرومیپوشاند؛ و چنانکه گفتهاند، مراد از «سهو» نیز مطلق غفلت و بیخبری است.
و معنای آیه در وصف خیالبافان چنین است: آنان کسانی هستند که نادانی پیرامونشان را فرا گرفته و از حقیقتِ آنچه بدان خبر داده شدهاند غافلاند.