قُتِلَ ٱلۡخَرَّٰصُونَ
مرگ بر دروغپردازان و خیالبافان!
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۰ تا ۱۲ با هم
خدای متعال میفرماید: « قُتِلَ الْخَرّٰاصُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَهٍ سٰاهُونَ يَسْئَلُونَ أَيّٰانَ يَوْمُ الدِّينِ » (مرگ بر دروغپردازان و خیالبافان! همانان که در گرداب نادانی غافل و بیخبرند؛ میپرسند: روز پاداش و کیفر چه وقت است؟). ریشهٔ «خَرْص»، سخن گفتن بر پایهٔ گمان و تخمین و بدون آگاهی است؛ و از آنجا که سخن گفتنِ بدون علم همواره در خطر دروغ بودن است، به شخص دروغگو «خرّاص» گفته میشود. مناسبتر آن است که مقصود از «خرّاصان» در این آیه، کسانی باشند که بدون آگاهی و دلیل سخن میگویند؛ یعنی همان کسانی که بیهیچ دانشی در امر رستاخیز و جزا فرورفتهاند و ناآگاهانه آن را انکار میکنند.
تفسیر آیهٔ ۱۰ سورهٔ ذاریات، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۸، صفحهٔ ۳۶۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/51/10/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
و در سخن خدای متعال که: « قُتِلَ الْخَرّٰاصُونَ » (مرگ بر خیالبافان و دروغپردازان!)، نفرینی به مرگ بر ضد آنان است و این کنایه از گونهای طرد شدن و محرومیت از رستگاری است، و سخن کسانی هم که آن را به لعنت تفسیر کردهاند به همین معنا بازمیگردد.