سورهٔ ۴۸ · جلد ۱۸ المیزان

تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ فتح

ولله جنود السموت والأرض وكان الله عزيزا

سورهٔ ۴۸ · آیهٔ ۷

وَلِلَّهِ جُنُودُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا

و سپاهیان آسمان‌ها و زمین تنها از آنِ خداست؛ و خدا همواره شکست‌ناپذیر و سنجیده‌کار است.

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لِلّٰهِ جُنُودُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ » (و سپاهیان آسمان‌ها و زمین تنها از آنِ خداست)؛ معنای آن پیش‌تر گذشت، و ظاهر آن است که بیانی تعلیلی (برای تبیین علت و پشتوانه) برای هر دو آیه است؛ یعنی از سخن او: « لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنٰاتِ » (تا مردان و زنان باایمان را وارد سازد) تا سخن او: «وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ» (و دوزخ را برایشان آماده ساخت)، درست همانند همان عبارتِ پیشین که بیانی تعلیلی برای « أَنْزَلَ السَّكِينَهَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ » (آرامش را در دل‌های مؤمنان فرود آورد) تا آخر آیه بود.

و گفته شده است: مضمون این آیه به آیهٔ پیشین [دربارهٔ منافقان و مشرکان] پیوند دارد و هشداری است به آنان که در چنگال قدرت الهی هستند و خدا از آنان انتقام خواهد گرفت؛ اما وجه نخست روشن‌تر است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۷ با هم

سپس پیامبر خدا (ص) به مدینه بازگشت. در این هنگام ابوبصیر، مردی از قریش که مسلمان شده بود، نزد ایشان آمد. ادامه در متن کامل

«آن را به من نشان بده تا نگاهش کنم!» آن مرد شمشیر را به او داد؛ پس ابوبصیر چنان ضربه‌ای با آن به او زد که درجا جان باخت، و دیگری گریخت تا به مدینه رسید. ادامه در متن کامل

[راوی] گفت: سپس ابوبصیر آمد و گفت: «ای پیامبر خدا، خداوند تعهدت را به انجام رساند؛ چراکه تو مرا به آنان بازگرداندی، سپس خدا مرا از دستشان نجات داد.» پیامبر (ص) فرمود: «وای بر مادرش! ادامه در متن کامل

ابوجَندل، پسر سُهیل نیز از دست قریش گریخت و به ابوبصیر پیوست. پس از آن نیز هر مردی از قریش که مسلمان می‌شد، به ابوبصیر ملحق می‌شد تا اینکه گروهی گرد او فراهم آمدند. ادامه در متن کامل

در تفسیر قمی، در حدیثی طولانی که آغازش را در ابتدای بحث آوردیم، آمده است: پیامبر خدا (ص) پس از نوشتن صلح‌نامه به یارانش فرمود: «شترهای قربانیِ خود را نحر کنید (قربانی کنید) و سرهایتان را بتراشید.» اما آنان خودداری ورزیدند و گفتند: «چگونه قربانی کنیم و سرمان را بتراشیم، در حالی که نه گردِ خانهٔ خدا طواف کرده‌ایم و نه میان صفا و مروه سعی به جا آورده‌ایم؟!» پیامبر خدا (ص) از این ماجرا اندوهگین شد و این گله را نزد ام‌سلمه برد. ادامه در متن کامل

می‌گویم: این ماجرا در روایات دیگری نیز از طریق شیعه و اهل سنت روایت شده است. همچنین آنچه طبرسی روایت کرده، با اندکی تلخیص برگرفته از روایتی است که بخاری، ابوداوود و نسائی از مروان و مِسوَر نقل کرده‌اند. ادامه در متن کامل

در کتاب «الدر المنثور»، بیهقی از عروه روایت کرده است که گفت: پیامبر خدا (ص) در حال بازگشت از حدیبیه بود که مردی از یاران پیامبر خدا (ص) گفت: «به خدا سوگند این رخداد اصلاً فتح و پیروزی نیست؛ چراکه ما از ورود به خانهٔ خدا بازداشته شدیم، قربانی‌هایمان از رسیدن به قربانگاه منع گردید، پیامبر خدا در حدیبیه متوقف ماند، و دو… ادامه در متن کامل

این سخنِ برخی از یارانش به پیامبر خدا (ص) رسید که می‌گفتند: «این فتح نیست.» پس پیامبر خدا (ص) فرمود: «چه بد سخنی است! ادامه در متن کامل

آیا روز اُحُد را فراموش کرده‌اید، آن‌گاه که در حال گریز به سوی کوه بالا می‌رفتید و به هیچ‌کس توجه نمی‌کردید، در حالی که من از پشت سرتان شما را صدا می‌زدم؟ ادامه در متن کامل

مسلمانان گفتند: «خدا و پیامبرش راست گفتند، این واقعه بزرگ‌ترینِ فتح‌هاست. ای پیامبر خدا، به خدا سوگند ما بدانچه تو اندیشیدی نیندیشیده بودیم و بی‌گمان تو به خدا و کارها از ما داناتری.» پس خداوند سورهٔ فتح را نازل فرمود. ادامه در متن کامل

می‌گویم: احادیث دربارهٔ داستان حدیبیه بسیار است و آنچه ما آوردیم، تنها بخشی از آن‌هاست. ادامه در متن کامل

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ فتح، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۸، صفحهٔ ۲۶۳ تا ۲۷۰ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/48/7/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی