تفسیر آیهٔ ۳۴ سورهٔ محمد

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللّٰهِ ثُمَّ مٰاتُوا وَ هُمْ كُفّٰارٌ فَلَنْ» «يَغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ» (بی‌تردید کسانی که کفر ورزیدند و از راه خدا بازداشتند، سپس در حال کفر مردند، خدا هرگز آنان را نخواهد آمرزید).

ظاهر سیاق آیه این است که علّت مضمون آیهٔ پیشین را بیان می‌کند؛ بنابراین می‌فهماند که اگر شما از خدا و پیامبرش اطاعت نکنید و با پیروی از آنچه خدا را به خشم می‌آورد و ناخوش داشتنِ خشنودی او، کارهایتان را باطل سازید، این کار شما را به پیوستن به اهل کفر و بازدارندگان [از راه خدا] می‌کشاند، و پس از آنکه با چنین وضعی بمیرند، هرگز هیچ آمرزشی برای آنان نخواهد بود.

و مراد از بازداشتن از راه خدا (صدّ عن سبیل الله)، یا رویگردانی از ایمان است یا مانع شدن از اینکه مردم ایمان بیاورند.