تفسیر آیهٔ ۳۱ سورهٔ محمد

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتّٰي نَعْلَمَ الْمُجٰاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصّٰابِرِينَ وَ نَبْلُوَا أَخْبٰارَكُمْ » (و بی‌شک شما را می‌آزماییم تا از میان شما، مجاهدان و شکیبایان را بازشناسیم و خبرهای شما را بیازماییم). «بلاء» و «ابتلاء» به معنای امتحان و آزمودن است؛ و این آیه علت واجب شدن جهاد بر مؤمنان را بیان می‌کند، که همان آزمون الهی است تا به‌وسیلهٔ آن، مجاهدان در راه خدا که بر دشواری‌های تکالیف الهی پایدار و شکیبایند، متمایز گردند.

و سخن او که: « وَ نَبْلُوَا أَخْبٰارَكُمْ » (و خبرهای شما را بیازماییم)؛ گویا مراد از خبرها، همان اعمال است از آن جهت که از عمل‌کنندگان سر می‌زند و در واقع گویای احوال آنان است و از باطنشان خبر می‌دهد. با آزمودن اعمال، کار شایسته از کار ناشایست بازشناخته می‌شود، همان‌طور که با آزمودن جان‌ها، نفوس شایسته و نیکوکار تمایز می‌یابند. و پیش از این گذشت که مراد از دانشی که از امتحان بندگان برای خدای متعال حاصل می‌شود، آشکار شدنِ وضعیت بندگان به‌واسطهٔ این آزمون است؛ و از دیدگاهی دقیق‌تر، این علم همان علم فعلی خدای متعال (دانشِ متجلی در صحنهٔ آفرینش) است که خارج از ذات به شمار می‌رود.