تفسیر آیهٔ ۲۹ سورهٔ محمد

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَنْ لَنْ يُخْرِجَ اللّٰهُ أَضْغٰانَهُمْ » (آیا کسانی که در دل‌هایشان بیماری است پنداشته‌اند که خدا هرگز کینه‌هایشان را آشکار نخواهد کرد؟!). راغب گفته است: «ضِغْن» (به کسر ضاد) و «ضُغْن» (به ضم ضاد) به معنای کینهٔ شدید است و جمع آن «اضغان» می‌آید (پایان سخن راغب). و مراد از «کسانی که در دل‌هایشان بیماری است»، سست‌ایمان‌ها هستند؛ و شاید آنان کسانی باشند که نخست با ایمانی ضعیف ایمان آوردند، سپس به نفاق گراییدند و پس از ایمان مرتد شدند؛ زیرا تدبر دقیق در تاریخ صدر اسلام روشن می‌سازد گروهی از کسانی که به پیامبر (ص) ایمان آوردند چنین ویژگی‌ای داشتند، چنان‌که گروهی دیگر از آنان از نخستین روزی که اظهار ایمان کردند تا پایان عمرشان منافق بودند؛ و بر این اساس، به‌شمار آوردن آنان در زمرهٔ مؤمنان در آیات گذشته، با توجه به آغاز کارشان بوده است.

و معنای آیه این است: بلکه این منافقانِ بیماردل گمان کردند که خدا هرگز کینه‌های شدیدشان نسبت به دین و اهل دین را برملا و آشکار نخواهد ساخت.