تفسیر آیهٔ ۱۴ سورهٔ محمد

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ فَمَنْ كٰانَ عَليٰ بَيِّنَهٍ مِنْ رَبِّهِ كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَ اتَّبَعُوا أَهْوٰاءَهُمْ » (آیا کسی که بر دلیلی روشن از سوی پروردگار خویش است، همانند کسی است که زشتیِ کردارش در نظرش آراسته شده و از هوس‌های خود پیروی کرده‌اند؟). سیاقی که بر مقایسهٔ حال مؤمنان با کافران جریان دارد، نشان می‌دهد که مقصود از «کسی که بر دلیلی روشن از پروردگار خویش است» همان مؤمنان‌اند. بنابراین، مراد از این‌که آنان بر دلیلی روشن از پروردگارشان هستند، این است که بر دلالت و راهنماییِ آشکاری از جانب پروردگارشان تکیه دارند که نسبت به باورهایشان یقین می‌آورد، و آن همان دلیلِ برهانی است. پس آنان تنها از حجتی قاطع پیروی می‌کنند، چنان‌که شایستهٔ انسانی است که شأن او خردورزی و پیروی از حق است.

اما کسانی که کفر ورزیده‌اند، کارهای زشتشان که شیطان برایشان آراسته و هوس‌هایشان بدان گره خورده است، دل‌هایشان را شیفته و شیدای خود ساخته و به بدی‌ها دست زده‌اند؛ پس چه تفاوت ژرفی میان این دو گروه است!

بحث روایی

و در همان کتاب دربارهٔ اینکه خدای متعال می‌فرماید: « كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ » (همانند کسی است که بدیِ کردارش برای او آراسته شده)، آمده است: گفته‌اند مراد منافقان‌اند؛ و این مطلب از امام باقر (ع) نیز روایت شده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۹ و ۱۴ با هم

می‌گویم: احتمال دارد این دو روایت از باب جَری (تطبیق آیه بر مصداق‌های تازه در گذر زمان) باشد.