تفسیر آیهٔ ۶۳ سورهٔ زخرف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَمّٰا جٰاءَ عِيسيٰ بِالْبَيِّنٰاتِ قٰالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَهِ »؛ (و هنگامی که عیسی با نشانه‌های روشن آمد، گفت: به‌راستی برای شما حکمت آورده‌ام...). مقصود از «بیّنات»، نشانه‌های آشکار یعنی معجزات است، و مراد از «حکمت»، معارف الهی متشکل از عقاید حق و اخلاق پسندیده است.

و در کلام دیگرش: « وَ لِأُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ »؛ (و تا برخی از آنچه را در آن اختلاف دارید برایتان بیان کنم)؛ یعنی حکم رویدادها و اعمالی را که درباره‌اش اختلاف دارید روشن سازم. هرچند اموری که مردم در آن اختلاف دارند فراگیرتر است و هم باورهایی را دربرمی‌گیرد که بر سر حق یا باطل بودنشان اختلاف است و هم رخدادها و کردارهایی را که در مشروعیت حکم آن‌ها ناسازگاری وجود دارد، اما با توجه به اینکه پیش‌تر این عبارت آمده است:

« قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَهِ » (به‌راستی برای شما حکمت آورده‌ام)، مناسب‌تر آن است که مواردِ اختلاف به رویدادها و کردارها اختصاص یابد؛ و خدا داناتر است.

و برخی گفته‌اند مراد از کلام الهی: « بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ » (برخی از آنچه در آن اختلاف دارید)، «تمام» اموری است که در آن‌ها اختلاف دارید.

و این سخن چنان‌که می‌بینی، [بی‌پایه و سست] است.

و گفته شده است: مراد این است که امور دینتان را برایتان روشن سازم، نه امور دنیایتان را؛ در حالی که نه از لفظ آیه و نه از سیاق سخن، دلیلی بر این ادعا نیست.

و سخن او که: « فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَ أَطِيعُونِ » (پس از خدا پروا بدارید و از من اطاعت کنید)، تقوا را به خدا و طاعت را به خود نسبت داد تا رسماً تثبیت کند که ادعایی جز پیامبری و رسالت ندارد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۷ تا ۶۵ با هم

این آیات پس از پایان داستان حضرت موسی (ع)، به داستان حضرت عیسی (ع) اشاره می‌کند؛ البته پیش از آن، مجادلهٔ مشرکان با پیامبر (ص) دربارهٔ حضرت عیسی (ع) مطرح شده و به آن پاسخ داده شده است. ادامه در متن کامل