سورهٔ ۴۳ · جلد ۱۸ المیزان

تفسیر آیهٔ ۶۱ سورهٔ زخرف

وإنه لعلم للساعة فلا تمترن بها واتبعون

سورهٔ ۴۳ · آیهٔ ۶۱

وَإِنَّهُۥ لَعِلۡمٞ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمۡتَرُنَّ بِهَا وَٱتَّبِعُونِۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ

و همانا او نشانه‌ای برای [شناخت و وقوعِ] قیامت است؛ پس هرگز در آن تردید مکنید و از من پیروی نمایید؛ این راهی مستقیم است.

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ إِنَّهُ لَعِلْمٌ لِلسّٰاعَهِ فَلاٰ تَمْتَرُنَّ بِهٰا وَ اتَّبِعُونِ هٰذٰا صِرٰاطٌ مُسْتَقِيمٌ »؛ (و همانا او نشانه‌ای برای رستاخیز است، پس هرگز در آن تردید مکنید و مرا پیروی کنید که این راهی راست است). ضمیر « إِنَّهُ » به عیسی (ع) بازمی‌گردد و مقصود از «علم»، چیزی است که به‌واسطهٔ آن دانشی حاصل می‌شود. معنای آیه چنین است: همانا به سبب عیسی می‌توان به رستاخیز پی برد، چراکه او بدون پدر آفریده شد و مردگان را زنده کرد؛ پس از این طریق دانسته می‌شود که رستاخیز امری شدنی و ممکن است، بنابراین هرگز در رستاخیز شک نورزید و کمترین تردیدی در آن به خود راه ندهید.

و برخی گفته‌اند: مقصود از نشانه بودنِ او برای رستاخیز، آن است که وی از نشانه‌های برپایی قیامت (اشراط الساعه) است؛ او به زمین فرود می‌آید و با فرودش، نزدیکیِ رستاخیز دانسته می‌شود.

و گفته شده: ضمیر به قرآن برمی‌گردد و نشانه بودنِ آن برای رستاخیز ازاین‌روست که آخرین کتاب نازل‌شده از آسمان است.

و در هر دو وجه، نتیجه‌گیری و تفریعی که در کلام الهی: « فَلاٰ تَمْتَرُنَّ بِهٰا » (پس هرگز در آن تردید مکنید) آمده، پوشیده و نامعلوم می‌ماند.

و دربارهٔ کلام الهی: « وَ اتَّبِعُونِ هٰذٰا صِرٰاطٌ مُسْتَقِيمٌ » (و از من پیروی کنید، این راهی راست است)، گفته شده سخنِ خودِ خدای متعال است و معنایش چنین است:

از هدایت من یا شریعت من یا پیامبرم پیروی کنید؛ و نیز گفته‌اند سخنِ پیامبر است که به فرمان خدای متعال بیان شده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۷ تا ۶۵ با هم

این آیات پس از پایان داستان حضرت موسی (ع)، به داستان حضرت عیسی (ع) اشاره می‌کند؛ البته پیش از آن، مجادلهٔ مشرکان با پیامبر (ص) دربارهٔ حضرت عیسی (ع) مطرح شده و به آن پاسخ داده شده است. ادامه در متن کامل

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۶۱ سورهٔ زخرف، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۸، صفحهٔ ۱۱۳ تا ۱۱۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/43/61/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی