تفسیر آیهٔ ۴۲ سورهٔ زخرف

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۴۱ و ۴۲ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « فَإِمّٰا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنّٰا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ أَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِي وَعَدْنٰاهُمْ فَإِنّٰا عَلَيْهِمْ مُقْتَدِرُونَ » (پس اگر تو را [از این جهان] ببریم، بی‌گمان ما از آنان انتقام می‌گیریم، یا آنچه را به آنان وعده داده‌ایم به تو نشان دهیم، چرا که ما بر آنان تواناییم). مقصود از بردنِ پیامبر، وفات‌دادنِ آن حضرت (ص) پیش از انتقام‌گرفتن از آنان است، و برخی گفته‌اند:

مقصود از بردن او، بیرون‌بردنش از میان آنان است. و این فرموده که: « فَإِنّٰا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ » یعنی بی‌هیچ تردیدی از ایشان انتقام خواهیم گرفت. و منظور از نشان‌دادنِ آنچه به آنان وعده داده شده، انتقام‌گرفتن از ایشان پیش از وفات پیامبر (ص) یا در زمان حضورش در میان آنان است. و فرموده است: «فإنا عليهم مقتدرون» یعنی توانمندی و قدرت ما برتر از آنان است.

و در آغاز آیه، عبارت « فَإِمّٰا نَذْهَبَنَّ بِكَ » در اصل «إِنْ نَذْهَبْ بِكَ» بوده که «ما» و «نون» تأکید برای تقویت معنا به آن افزوده شده است؛ و چکیدهٔ آیه این است که ما چه پس از وفاتت و چه پیش از آن، حتماً از آنان انتقام می‌گیریم.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۴۱ و ۴۲ با هم

می‌گویم: ظاهر این روایت و روایت پیش از آن و آنچه هم‌معنای آن‌هاست، نشان می‌دهد که هشدار و تهدید در این دو آیه متوجه منحرفان از حق در میان اهل قبله است، نه کافران قریش.