تفسیر آیهٔ ۴۱ سورهٔ شوری

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

این سه آیه، روشنگری و برطرف کردن ابهام از این سخن در آیهٔ گذشته است که فرمود: « فَمَنْ عَفٰا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَي اللّٰهِ » (پس هر کس ببخشاید و اصلاح کند، پاداشش بر عهدهٔ خداست)؛ زیرا ممکن بود ستمدیده گمان کند در این سخن، حقِّ دادخواهی و یاری‌خواهیِ او باطل شده است. پس خدای سبحان نخست با سخن خود: « وَ لَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولٰئِكَ مٰا عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ » (و هر کس پس از ستم‌دیدنش دادخواهی کند، بر آنان هیچ راهی برای مؤاخذه نیست) بیان فرمود که هیچ راهی علیه ستمدیدگان وجود ندارد و در شریعت الهی مجوّزی برای ابطال حق آنان نیست. و بازگرداندن ضمیر مفرد به موصول در ابتدا («ظُلْمِهِ» به اعتبار لفظِ «مَن») و آوردن ضمیر جمع در ادامه («أُولٰئِكَ» و «عَلَيْهِمْ» به اعتبار معنای آن) صورت پذیرفته است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۴۱ تا ۴۳ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولٰئِكَ مٰا عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ -إلي قوله- لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ » (و هر کس پس از ستم‌دیدنش یاری جوید و دادخواهی کند، بر آنان هیچ راهی برای مؤاخذه نیست... تا آنجا که می‌فرماید: قطعاً این از کارهای سترگ و نیازمند عزم و اراده است)؛ ضمیر در « ظُلْمِهِ » (ستم‌دیدگی‌اش) به مظلوم برمی‌گردد و اضافه شدن در اینجا، از نوع اضافه شدنِ مصدر به مفعول خویش است.