تفسیر آیهٔ ۳۳ سورهٔ شوری

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « إِنْ يَشَأْ يُسْكِنِ الرِّيحَ فَيَظْلَلْنَ رَوٰاكِدَ عَليٰ ظَهْرِهِ » إلخ (اگر بخواهد، باد را آرام می‌گرداند تا بر پشت آن [دریا] بی‌حرکت بمانند...). ضمیر « يَشَأْ » به خدای متعال برمی‌گردد، و «ظلّ» به معنای «صار» (می‌گردد) است. «رواکد» نیز جمع «راکِدة» است، یعنی آنچه در جای خود ثابت و بی‌حرکت بماند. معنای آیه چنین است: اگر خدا بخواهد، بادی را که آن کشتی‌ها با آن حرکت می‌کنند آرام می‌سازد و در نتیجه، آن کشتی‌ها بر پشت دریا بی‌حرکت می‌مانند.

و این سخن او که: « إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيٰاتٍ لِكُلِّ صَبّٰارٍ شَكُورٍ » (قطعاً در این [امر] برای هر انسانِ بسیار شکیبا و بسیار سپاسگزار، نشانه‌هایی است)؛ ریشهٔ «صبر»، حبس و بازداشتن [نفس] است و ریشهٔ «شکر»، آشکار ساختن نعمتِ نعمت‌بخش به گفتار یا کردار است. معنای آیه این است: در آنچه از ماجرای کشتی‌ها یاد شد—از اینکه به سبب وزش بادها بر پشت دریا روان‌اند و مردم و بارهایشان را از ساحلی به ساحل دیگر می‌برند—نشانه‌هایی است برای هر کس که خود را از سرگرم‌شدن به کارهای بیهوده بازدارد و به تفکر در نعمت‌های او بپردازد؛ و تفکر در نعمت، خود بخشی از شکرگزاری است.

بعضی گفته‌اند: مراد از «كُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ» (هر بسیار شکیبای بسیار شکرگزار)، انسان مؤمن است؛ چرا که مؤمن خالی از این دو حال نیست که یا در سختی و ناگواری باشد یا در آسایش و خوشی؛ پس اگر در سختی باشد از شکیبایان خواهد بود و اگر در آسایش باشد از شکرگزاران است.