تفسیر آیهٔ ۵۲ سورهٔ غافر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « يَوْمَ لاٰ يَنْفَعُ الظّٰالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ وَ لَهُمُ اللَّعْنَهُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدّٰارِ » (روزی که عذرخواهیِ ستمکاران سودی به حالشان ندارد و برای آنان لعنت و سرای ناگوار است). این آیه توضیحی برای «روزی که گواهان برمی‌خیزند» است. ظاهر اضافه شدن مصدر به فاعلش در عبارت « مَعْذِرَتُهُمْ » (عذرخواهی‌شان) — به جای این‌که بفرماید: «اگر عذرخواهی کنند» — بیانگر این است که در آن روز نوعی پوزش‌خواهی از آنان سر می‌زند. اما این کلام خداوند که می‌فرماید: «هٰذٰا يَوْمُ لاٰ يَنْطِقُونَ وَ لاٰ يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ» (این روزی است که سخن نمی‌گویند و به آنان رخصت داده نمی‌شود تا پوزش خواهند) [مرسلات: ۳۵-۳۶]، بر برخی از مرحله‌ها و گردنه‌های روز قیامت حمل می‌شود؛ زیرا آیات دیگر نشان می‌دهند که در آن روز نوعی سخن‌گفتن از دوزخیان سر خواهد زد.

و این سخن که: « وَ لَهُمُ اللَّعْنَهُ » (و برای آنان لعنت است)، یعنی دوری از رحمت خدا؛ و فرمودهٔ « لَهُمْ سُوءُ الدّٰارِ » (و برایشان سرای بد است)، یعنی خانهٔ بد و ناگوار که همان دوزخ است.