تفسیر آیهٔ ۲۵ سورهٔ غافر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَلَمّٰا جٰاءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنٰا قٰالُوا اقْتُلُوا أَبْنٰاءَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ » (پس هنگامی که حق را از جانب ما برایشان آورد، گفتند: پسران کسانی را که با او ایمان آورده‌اند بکشید...) تا آخر آیه. این سخن، مقایسه‌ای است میان آنچه موسی برایشان آورد و آنان را به سویش فراخواند، با آنچه آنان در برابرش با نیرنگ خود پیش آوردند؛ چرا که موسی حقیقت را نزدشان آورد و بر آنان واجب بود که چون حق است بپذیرندش، و آنچه آورده بود از جانب خدا بود و واجب بود آن را بپذیرند و پس نزنند، ولی در پاسخ با مکر و فریب رویارو شدند و آن سخنان را گفتند تا مبادا کسی به او ایمان بیاورد؛ اما خدا نیرنگشان را تباه و بی‌اثر ساخت و آسیبی به مؤمنان همراه موسی نرسید.

سیاق کلام این نکته را می‌رساند که از جمله گویندگان این سخنْ قارون بود، در حالی که او خود از بنی‌اسرائیل به شمار می‌رفت؛ و اشکالی هم در این امر نیست، زیرا فرمان کشتن پسران و زنده نگه داشتن دختران، پیش از آغاز دعوت موسی دربارهٔ عموم بنی‌اسرائیل صادر شده بود، اما این حکم، اختصاصاً در حق مؤمنانِ آنان صادر شد؛ از این رو شاید قارون به سبب دشمنی و کینه‌ای که از موسی و مؤمنان قوم خویش در دل داشت، با فرعونیان در این کار همراهی کرده بود.

و در تعبیرِ « اَلَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ » (کسانی که همراه او ایمان آورده‌اند) — و نفرمود: «آمنوا به» (به او ایمان آوردند) — اشاره‌ای است به اینکه آنان موسی را در دعوتش همراهی و پشتیبانی می‌کردند.