تفسیر آیهٔ ۳۱ سورهٔ ص

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصّٰافِنٰاتُ الْجِيٰادُ » (آن‌گاه که هنگام عصرگاه، اسب‌های اصیل و تندرو بر او عرضه شد)؛ «عَشیّ» در برابر «غَداة» (صبحگاه) است و به پایان روز پس از زوال خورشید (ظهر) گفته می‌شود. به بیان صاحب مجمع‌البیان، «صافنات» جمعِ «صافنة» از اسبان است؛ و آن اسبی است که بر سه پای خود می‌ایستد و یکی از دو دستش را چنان بالا می‌برد که تنها نوک سُم آن بر زمین می‌ماند. وی در ادامه می‌گوید:

و «جیاد» جمع «جَواد» است و حرف «یا» در اینجا از «واو» دگرگون شده و اصل آن «جِواد» بوده است؛ و منظور، اسب‌های تندرو هستند، گویی با دویدن، جود و سخاوت به خرج می‌دهند (و همهٔ توانِ خود را نثار می‌کنند). پایان سخن صاحب مجمع‌البیان.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۳۱ و ۳۲ با هم

و در کتاب «الفقیه»، از امام صادق (ع) روایت شده که فرمود: روزی در هنگام عصر، اسب‌ها را بر سلیمان بن داود عرضه کردند؛ پس او به تماشای آن‌ها سرگرم شد تا آنکه خورشید در پسِ پرده پنهان گشت؛ آنگاه به فرشتگان گفت:

تفسیر آیه‌های ۳۰ تا ۳۳ با هم

«ردوا الشمس علي حتي أصلي صلاتي في وقتها» (خورشید را به من بازگردانید تا نمازم را در وقتش بخوانم). ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۳۱ و ۳۲ با هم

زیاده‌رویِ آنان در این داستان بدان‌جا رسیده که روایت کرده‌اند آن اسب‌ها بیست هزار اسب بال‌دار بودند! و مانند آن، روایتی است که دربارهٔ آیهٔ «حَتّى تَوارَتْ بِالْحِجابِ» (تا [خورشید] در پس پرده پنهان شد [ص: ۳۲]) از کعب نقل کرده‌اند که گفت: «آن، پرده‌ای از یاقوت سبز است که بر همهٔ آفریدگان احاطه دارد و سبزی آسمان از آن است»!