إِنَّ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ ٱلۡيَوۡمَ فِي شُغُلٖ فَٰكِهُونَ
بیتردید بهشتیان امروز در سرگرمی و نعمتی شادیبخش به سر میبرند.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۵۵ و ۵۸ با هم
میگویم: در برخی روایات آمده است که خدای پاک و منزه بر آنان تجلی میکند و اهل بهشت تا هنگامی که آن تجلی ادامه دارد، از هر آنچه جز اوست بازمیمانند و به او مشغول میشوند؛ و مقصود از این تجلی، برداشتهشدن هر پرده و حجابی میان آنان و پروردگارشان است، نه دیدنِ بصری و با چشم سر که جز با همراهی جهتها و فاصلهها محقق نمیشود؛ زیرا چنین چیزی در حق خدای متعال محال است.
تفسیر آیهٔ ۵۵ سورهٔ یس، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۷، صفحهٔ ۱۰۱ تا ۱۰۵ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/36/55/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « إِنَّ أَصْحٰابَ الْجَنَّهِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فٰاكِهُونَ » (همانا اهل بهشت امروز در کاری سرگرمکننده، شادمان و کامراناند). «شُغل» به هر کار و وضعیتی گفته میشود که انسان را به خود مشغول میسازد و از دیگر امور بازمیدارد. «فاکِه» از «فَکاهَت» گرفته شده و به معنای گفتوگوی سرورآمیز یا برخورداری و لذتبردن است، و بنا بر آنچه گفتهاند، از ثلاثی مجرد (فعل سهحرفیِ ساده) فعلی ندارد.
برخی گفتهاند معنای « فٰاكِهُونَ »، دارندگان میوه است؛ مانند «لابِن» (دارندهٔ شیر) و «تامِر» (دارندهٔ خرما). اما این احتمال بعید است؛ زیرا میوه در ادامهٔ سیاقِ آیات آمده و دلیلی برای تکرار آن نیست.
معنای آیه این است که بهشتیان در این روز در وضعیتی هستند که آنان را از هر چیز دیگر بازمیدارد، و آن همان غرقشدن در نعمتهای بهشت است؛ در حالی که از آن کام میبرند.
بحث روایی
و در تفسیر قمی دربارهٔ کلام خدای متعال: « إِنَّ أَصْحٰابَ الْجَنَّهِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فٰاكِهُونَ » (همانا اهل بهشت در آن روز در سرگرمیِ [دلپذیر] و شادمانیاند) آمده است: فرمود با همسرانشان خوشوبش و شوخطبعی میکنند و با آنان سرگرم بازی میشوند.