تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ یس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن خدای متعال: « تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ » (فرو فرستادهٔ [خدای] شکست‌ناپذیرِ بسیار مهربان)، وصفی برای قرآن است که از حالت صفت بودن بریده شده و برای ستایش منصوب آمده است (قطع از وصفیت برای مدح)؛ و مصدر در اینجا به معنای مفعول (فروفرستاده‌شده) است. چکیدهٔ معنا چنین می‌شود: مقصودم از قرآن، همان کتابِ نازل‌شده‌ای است که خدای شکست‌ناپذیر و بسیار مهربان ــ که عزت و رحمت در ذات او پایدار است ــ آن را فرو فرستاده است.

پایان یافتن آیه با این دو صفت (عزیز و رحیم) برای اشاره به این است که خداوند، چیره‌ای شکست‌ناپذیر و غالبی مغلوب‌نشدنی است؛ بنابراین روی‌گردانیِ روی‌گردانان از بندگی‌اش او را ناتوان نمی‌سازد و انکارِ انکارکنندگان و تکذیبِ دروغ‌پنداران، او را خوار نمی‌کند؛ و نیز برای این است که او دارای رحمتی گسترده برای کسی است که از قرآن پیروی کند و در نهان از او پروا بدارد؛ نه برای اینکه از ایمان آنان سودی برد، بلکه تا آنان را به آنچه مایهٔ سعادت و کمالشان است هدایت کند. پس او با عزت و رحمت خویش، پیامبر را فرستاد و قرآن حکیم را بر او فرو فرستاد تا مردم را هشدار دهد؛ در نتیجه، حکم عذاب بر برخی از آنان مسلّم و قطعی گردد و رحمتش دیگران را در بر گیرد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « يس وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ -إلي قوله -فَهُمْ غٰافِلُونَ » (یس، سوگند به قرآن حکیم... ادامه در متن کامل

بدان آنچه دربارهٔ ترکیب نحوی آیات بیان کردیم، همان معنایی است که زودتر از دیگر وجوه به ذهن می‌رسد؛ و مفسران در این باره وجوه دیگری آورده‌اند که از فهم درست دور است و ما از آن‌ها چشم‌پوشی کردیم؛ هر کس جویای آن‌هاست، باید به کتاب‌های مفصل مراجعه کند. ادامه در متن کامل

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۱۰ با هم

و در کتاب «الدر المنثور» آمده است که ابن‌مردویه و ابونعیم در «دلائل» از ابن‌عباس روایت کرده‌اند که گفت: ادامه در متن کامل

پیامبر (ص) در مسجد قرآن می‌خواند و صدایش را به قرائت بلند می‌کرد، تا آنکه گروهی از قریش آزرده شدند و برخاستند تا او را دستگیر کنند؛ اما ناگهان دست‌هایشان به گردن‌هایشان بسته شد و چشمانشان نابینا گشت و جایی را ندیدند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۱۲ با هم

بنابراین حق این است که این آیات به صورت یکباره و با سیاقی یکدست نازل شده‌اند و وضعیت مردم و دوگروه‌شدنِ آنان را در هنگام رسیدن دعوت و تحقق هشدار توصیف می‌کنند؛ و البته هیچ مانعی ندارد که ماجرای یادشده رخ داده باشد و پیامبر خدا (ص) با خواندن این آیات از چشمان دشمنانش پنهان مانده باشد. ادامه در متن کامل