تفسیر آیهٔ ۴۱ سورهٔ یس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ آيَهٌ لَهُمْ أَنّٰا حَمَلْنٰا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ » (و برای آنان نشانه‌ای است که ما فرزندانشان را در آن کشتیِ آکنده سوار کردیم). راغب گفته است: «ذُرّیه در اصل به فرزندانِ خردسال گفته می‌شود، و در عرف هم بر خردسالان و هم بر بزرگسالان اطلاق می‌گردد، و برای مفرد و جمع هر دو به کار می‌رود؛ هرچند اصلِ آن برای جمع است.» پایان سخنِ او. و «فُلک» یعنی کشتی، و «مَشحون» یعنی پر و انباشته.

این نشانه‌ای دیگر از نشانه‌های ربوبیتِ خدای متعال است؛ و آن، جریانِ تدبیرِ او در دریاست که فرزندانِ آنان را در کشتیِ پر از انسان‌ها و کالاهایشان حمل می‌کند، تا برای بازرگانی و مقاصدِ دیگر از کرانه‌ای به کرانهٔ دیگر بروند. و در آن میان هیچ حمل‌کننده و نگه‌دارنده‌ای از غرق‌شدن برایشان نیست مگر خدای متعال، و آن ویژگی‌هایی نیز که از آنها در کشتی‌رانی بهره می‌گیرند اموری است که رامِ او گشته و به آفرینشِ او بازمی‌گردد؛ گذشته از اینکه اگر این سبب‌ها به خدای متعال منتهی نمی‌شد، هرگز به کار نمی‌آمد و گرهی نمی‌گشود.

و اینکه حمل‌کردن به فرزندان نسبت داده شده است نه به خودِ آنان—و نفرمود: «ما خودِ آنان را حمل کردیم»—برای برانگیختنِ مهر و دلسوزی است.