وَجَعَلۡنَا فِيهَا جَنَّٰتٖ مِّن نَّخِيلٖ وَأَعۡنَٰبٖ وَفَجَّرۡنَا فِيهَا مِنَ ٱلۡعُيُونِ
و در آن باغهایی از درختان خرما و انگور پدید آوردیم و چشمههایی در آن روان ساختیم،
تفسیر آیهٔ ۳۴ سورهٔ یس، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۷، صفحهٔ ۸۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/36/34/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ جَعَلْنٰا فِيهٰا جَنّٰاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنٰابٍ وَ فَجَّرْنٰا فِيهٰا مِنَ الْعُيُونِ » (و در آن، باغهایی از نخلها و انگورها پدید آوردیم و چشمههایی در آن روان ساختیم). راغب گفته است: «الجنة كل بستان ذي شجر تستر بأشجاره الأرض» (جنت، هر بوستانِ دارای درختی است که زمین با درختانش پوشیده شود). پایان سخن راغب. «نخیل» جمع نخل (درخت خرما) و شناختهشده است، و «اعناب» جمع عنب (انگور) است که هم بر درخت انگور (مَوْ) و هم بر میوهاش اطلاق میشود.
و راغب گفته است: «العين الجارحة...» (عین به معنای عضو بینایی است...) تا آنجا که میگوید: «و يستعار العين لمعان هي موجودة في الجارحة بنظرات مختلفة...» (و واژۀ عین برای معانیِ دیگری که با نگرشهای مختلف در این عضو وجود دارد، به عاریت گرفته میشود...) تا آنجا که میگوید: «و يقال لمنبع الماء عين تشبيها بها لما فيها من الماء» (و به سرچشمۀ آب نیز به سبب شباهت به چشم—به خاطر آبی که در آن است—عین گفته میشود). پایان سخن راغب. و «تفجیر» در زمین، شکافتنِ آن برای بیرونآوردن آبهاست، و باقی مطلب روشن است.