تفسیر آیهٔ ۳۳ سورهٔ یس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ آيَهٌ لَهُمُ الْأَرْضُ الْمَيْتَهُ أَحْيَيْنٰاهٰا وَ أَخْرَجْنٰا مِنْهٰا حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ » (و نشانه‌ای برای آنان، زمین مرده است که زنده‌اش کردیم و دانه‌ای از آن بیرون آوردیم که از آن می‌خورند). خدای سبحان در این آیه و دو آیۀ پس از آن، نشانه‌ای از نشانه‌های ربوبیت را یادآور می‌شود و آن، تدبیرِ امر روزیِ مردم و تغذیۀ آنان از محصولات گیاهی مانند دانه‌ها، خرما، انگور و جز این‌هاست.

پس عبارتِ « وَ آيَهٌ لَهُمُ الْأَرْضُ الْمَيْتَهُ أَحْيَيْنٰاهٰا » گرچه ظاهرش این است که خودِ زمین نشانه است، اما این دو جمله مقدمه‌ای برای سخن بعدی یعنی « وَ أَخْرَجْنٰا مِنْهٰا حَبًّا » هستند، و برای اشاره به این معنا آورده شده‌اند که این غذاهای گیاهی از آثار دمیده‌شدن حیات در زمینِ مرده و تبدیل‌شدن آن به دانه و میوه‌ای است که مردم از آن می‌خورند؛ بنابراین در واقع، نشانه همان زمین مرده است، از آن جهت که این خاصیت‌ها در آن پدیدار می‌شود و تدبیر روزیِ مردم به واسطۀ آن سامان می‌یابد.

و عبارتِ « وَ أَخْرَجْنٰا مِنْهٰا حَبًّا » یعنی: با رویاندن گیاه، از زمین دانه‌هایی چون گندم، جو، برنج و دیگر حبوبات را بیرون آوردیم.

و عبارتِ « فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ » (که از آن می‌خورند) نتیجه‌گیری از بیرون‌آوردن دانه است، و با خوردن است که تدبیر به کمال می‌رسد؛ و ضمیر « فَمِنْهُ » (از آن) به «حَبّ» (دانه) بازمی‌گردد.