تفسیر آیهٔ ۹ سورهٔ سبا

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ فَلَمْ يَرَوْا إِليٰ مٰا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ مٰا خَلْفَهُمْ مِنَ السَّمٰاءِ وَ الْأَرْضِ إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفاً مِنَ السَّمٰاءِ » (آیا به آنچه از آسمان و زمین پیش رو و پشت سرشان است ننگریسته‌اند؟ اگر بخواهیم زمین را با آنان فرو می‌بریم یا پاره‌هایی از آسمان را بر سرشان می‌افکنیم)... پند و هشداری است به آنان با بزرگ شمردنِ گناه و جسارتی که در تکذیب نشانه‌های خدا و مسخره‌کردنِ پیامبرش مرتکب شدند. پس مقصود از عبارتِ « مٰا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ مٰا خَلْفَهُمْ مِنَ السَّمٰاءِ وَ الْأَرْضِ »، احاطهٔ آسمان و زمین بر آنان از پیش رو و پشت سر است؛ به‌طوری‌که به هر سو بنگرند، آسمانی می‌بینند که بر سرشان سایه افکنده و زمینی که آنان را بر خود نگاه داشته است، و هیچ راه گریزی از این دو برایشان نیست.

و این سخن که می‌فرماید: « إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفاً مِنَ السَّمٰاءِ »، یعنی از آنجا که زمین و آسمان بر آنان احاطه دارند و هر دو به تدبیر ما اداره می‌شوند و رام و فرمان‌بردارِ ما هستند، اگر بخواهیم زمین را زیر پایشان می‌شکافیم تا در آن فرو روند و هلاک شوند، یا قطعه‌ای از آسمان را بر سرشان می‌افکنیم تا نابودشان کنیم؛ پس چرا از این سخنان یاوه دست برنمی‌دارند؟!

و فرمودهٔ او: « إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيَهً لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ »، یعنی در این احاطهٔ آسمان و زمین و تدبیر آن دو به دست خدای سبحان که اگر بخواهد زمین را با آنان فرو می‌برد یا پاره‌هایی از آسمان را بر سرشان می‌افکند، برای هر بندهٔ بازآینده به‌سوی پروردگارش با فرمان‌برداری، نشانه‌ای روشن [از قدرت و حقانیت او] وجود دارد. پس این کافران چنین اموری را سبک نمی‌شمارند و به تکذیب این نشانه‌ها جرئت نمی‌ورزند، مگر از آن رو که سرکش و متکبرند و نمی‌خواهند به‌سوی پروردگارشان بازگردند و به فرمان‌برداری‌اش رو آورند.