تفسیر آیهٔ ۶ سورهٔ سبا

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ يَرَي الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ » (و کسانی که به آنان دانش داده شده می‌دانند آنچه از جانب پروردگارت به سوی تو نازل شده، همان حق است). موصول نخست [«الَّذِينَ»]، فاعلِ «يَرَى» است و موصول دوم [«الَّذِي»]، مفعول اول آن، و کلمهٔ «الْحَقَّ» مفعول دوم آن به شمار می‌آید. مراد از «کسانی که دانش داده شده‌اند»، دانایانِ به خدا و آیات اویند، و مقصود از «آنچه به‌سویت نازل شده»، قرآنی است که بر پیامبر (ص) فرود آمده است.

و جملهٔ « وَ يَرَي » إلخ، سخنی نوآغاز است که به گفتار پیشینِ کافران: « وَ قٰالَ الَّذِينَ كَفَرُوا » (و کافران گفتند...) می‌پردازد، یا بیانگر حال از فاعل «كَفَرُوا» است. معنا چنین است: آنان از سرِ نادانی می‌گویند قیامت هرگز به سراغمان نمی‌آید و آن را انکار می‌کنند؛ در حالی که دانایانِ به خدا و آیاتش به روشنی می‌دانند این قرآنی که بر تو نازل شده و خبر می‌دهد قیامت قطعاً آمدنی است، خودِ حق است.

و سخن خدای متعال: « وَ يَهْدِي إِليٰ صِرٰاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ » (و به راه [خدای] شکست‌ناپذیرِ ستوده رهنمون می‌شود) معطوف به «الْحَقَّ» است؛ یعنی می‌دانند که قرآن به راه کسی راهنمایی می‌کند که شکست‌ناپذیری است که هیچ‌کس بر اراده‌اش چیره نمی‌گردد، و ستوده‌ای است که بر همهٔ افعالش ستایش می‌شود؛ چرا که با وجود اقتدار بی‌همتایش جز کار نیکو انجام نمی‌دهد، و او همان خدای پاک و منزه است. همچنین توصیف خداوند به «عزیز» و «حمید»، رویاروی همان صفتی است که برای کافران یاد کرد، آنجا که فرمود: « اَلَّذِينَ سَعَوْا فِي آيٰاتِنٰا مُعٰاجِزِينَ » (کسانی که در [ابطال] آیات ما کوشیدند تا ما را ناتوان کنند).