وَٱلَّذِينَ سَعَوۡ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مُعَٰجِزِينَ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مِّن رِّجۡزٍ أَلِيمٞ
و کسانی که در [ابطالِ] آیات ما کوشیدند تا [ما را] درمانده کنند، برایشان عذابی از بدترین و دردناکترین شکنجهها خواهد بود.
تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ سبا، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۶، صفحهٔ ۳۵۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/34/5/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
« وَ الَّذِينَ سَعَوْا فِي آيٰاتِنٰا مُعٰاجِزِينَ » إلخ (و کسانی که در [ابطال] آیات ما کوشیدند در حالی که در پی درماندهکردنِ ما بودند...).
خدای متعال میفرماید: « وَ الَّذِينَ سَعَوْا فِي آيٰاتِنٰا مُعٰاجِزِينَ أُولٰئِكَ لَهُمْ عَذٰابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِيمٌ » (و کسانی که در [ابطال] آیات ما کوشیدند تا [ما را] ناتوان سازند، برای آنان عذابی دردناک از پلیدی خواهد بود).
«سعی» تلاش و شتاب در راهرفتن است، و «معاجزه» اصرار و مبالغه در ناتوانساختن طرف مقابل است، و گفته شده به معنای پیشیگرفتن و مسابقه است. سخن در اینجا بر پایهٔ استعاره به کنایه استوار است؛ گویی آیات الهی میدانی است که آنان با شتاب در آن میدوند تا خدا را به عجز درآورند و بر او پیشی گیرند. «رجز» همانند رجس، به معنای ناپاکی و پلیدی است و شاید مقصود از آن کردار بد باشد؛ که در این صورت، اشاره به تبدیلشدنِ همان عمل به عذابی دردناک بر آنان، یا تبدیل آن به علّت عذابشان خواهد بود. نیز گفته شده است که «رجز» همان بدترین نوع عذاب است.
و در این آیه، کنایه و هشداری است به کافرانی که بر انکار رستاخیز پافشاری میکنند.