تفسیر آیهٔ ۲۰ سورهٔ سبا

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلاّٰ فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ » (و قطعاً ابلیس گمان خود را دربارهٔ آنان محقق ساخت، پس جز دسته‌ای از مؤمنان، همگی از او پیروی کردند)؛ یعنی ابلیس گمانش را دربارهٔ آنان تحقق بخشید یا گمان خود را دربارهٔ آنان درست یافت، آن‌گاه که به پروردگارش گفت: « لَأُغْوِيَنَّهُمْ و لَأُضِلَّنَّهُمْ » (قطعاً گمراهشان می‌کنم و به بیراهه‌شان می‌کشم) و « وَ لاٰ تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شٰاكِرِينَ » (و بیشترشان را سپاسگزار نخواهی یافت). و سخن خدا که می‌فرماید: « فَاتَّبَعُوهُ إِلاّٰ فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ » (پس از او پیروی کردند مگر گروهی از مؤمنان)، بیان و توضیحِ همان تحقق‌یافتنِ گمان اوست.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۰ و ۲۱ با هم

از همین نکته آشکار می‌شود که ضمیر جمع در « عَلَيْهِمْ » (بر آنان) در این آیه و همچنین در آیهٔ بعد، به همهٔ مردم بازمی‌گردد نه فقط به قوم سبأ، هرچند این آیه بر آنان نیز تطبیق می‌کند.