يَعۡلَمُ مَا يَلِجُ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا يَخۡرُجُ مِنۡهَا وَمَا يَنزِلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا يَعۡرُجُ فِيهَاۚ وَهُوَ ٱلرَّحِيمُ ٱلۡغَفُورُ
میداند آنچه در زمین فرو میرود و آنچه از آن برمیآید، و آنچه از آسمان فرود میآید و آنچه بدان بالا میرود؛ و اوست مهربان و بسیار آمرزنده.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱ و ۲ با هم
به نکتهٔ نخست در همین آیهٔ اول اشاره شده و به نکتهٔ دوم در آیهٔ دوم؛ از همین رو روشن میشود که این دو آیه، زمینهسازی برای مطالبی است که در آیهٔ سوم و چهارم میآید.
تفسیر آیهٔ ۲ سورهٔ سبا، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۶، صفحهٔ ۳۵۶ تا ۳۵۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/34/2/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « يَعْلَمُ مٰا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ مٰا يَخْرُجُ مِنْهٰا وَ مٰا يَنْزِلُ مِنَ السَّمٰاءِ وَ مٰا يَعْرُجُ فِيهٰا » (میداند آنچه در زمین فرو میرود و آنچه از آن بیرون میآید، و آنچه از آسمان فرود میآید و آنچه در آن بالا میرود). «ولوج» (فرو رفتن) در برابر بیرون آمدن است و «عروج» (بالا رفتن) در برابر فرود آمدن؛ و گویا علم به فرو رفتن و بیرون آمدن و فرود آمدن و بالا رفتن، کنایه از دانشِ او به حرکت و عمل هر جنبندهای است. پایان یافتن آیه با جملهٔ « وَ هُوَ الرَّحِيمُ الْغَفُورُ » (و او مهربان و بسیار آمرزنده است) نیز گویا اشاره به آن دارد که او رحمتی پایدار و مغفرتی دارد که به پاداش ایمانشان به گروهی خواهد رسید.