تفسیر آیهٔ ۳۴ سورهٔ احزاب

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ اذْكُرْنَ مٰا يُتْليٰ فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آيٰاتِ اللّٰهِ وَ الْحِكْمَهِ إِنَّ اللّٰهَ كٰانَ لَطِيفاً خَبِيراً » (و آنچه را از آیات خدا و حکمت در خانه‌هایتان خوانده می‌شود، به یاد داشته باشید؛ بی‌گمان خدا همواره باریک‌بین و آگاه است [احزاب: ۳۴]). ظاهر سیاق نشان می‌دهد که مقصود از «ذکر» (یاد کردن)، همان نقطهٔ مقابل فراموشی است؛ چرا که با سیاق تأکید و سخت‌گیری در این آیات تناسب دارد؛ از این رو مانند سفارشی پس از سفارشی دیگر است برای به جای آوردنِ تکالیفی که متوجه آنان شده است. همچنین در تعبیر «فِي بُيُوتِكُنَّ» (در خانه‌هایتان) تأکید دیگری نهفته است.

و معنای آیه چنین است: آنچه را از آیات خدا و حکمت در خانه‌هایتان خوانده می‌شود به خاطر بسپارید و پیوسته در مد نظر داشته باشید، تا غافل نشوید و از مسیری که برایتان معین شده است فراتر نروید.

اما سخن برخی که گفته‌اند مراد این است: «خدا را شکر گزارید که شما را در خانه‌هایی قرار داد که در آن‌ها قرآن و سنّت تلاوت می‌شود»، از سیاق آیه دور است؛ به‌ویژه با در نظر گرفتن این فرموده در پایان آیه که: « إِنَّ اللّٰهَ كٰانَ لَطِيفاً خَبِيراً » (بی‌گمان خدا همواره باریک‌بین و آگاه است).