تفسیر آیهٔ ۲۶ سورهٔ سجده

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنٰا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَسٰاكِنِهِمْ » تا آخر آیه؛ حرف عطف بر مطلبی محذوف عطف شده است؛ گویی گفته شده: آیا فلان و بهمان مطلب برایشان روشن نشد، و «أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ...» (آیا برایشان روشن نساخت که چه بسیار نسل‌هایی را پیش از آنان هلاک کردیم...)؟ و هدایت در اینجا به معنای تبیین (روشن‌ساختن) است، یا اینکه متضمن معنای تبیین شده و به همین دلیل با «لام» متعدی آمده است [یَهْدِ لَهُمْ].

و عبارت « كَمْ أَهْلَكْنٰا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْقُرُونِ » به فاعل اشاره دارد و جانشین آن نشسته است؛ و معنا چنین است:

آیا فراوانیِ نسل‌هایی که هلاک کردیم برایشان روشن نکرده است، در حالی که اینان در جایگاه‌های سکونتِ همان گذشتگان راه می‌روند و رفت‌وآمد دارند؟

و این سخن او که: « إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيٰاتٍ أَ فَلاٰ يَسْمَعُونَ » (بی‌گمان در این امر نشانه‌هایی است، آیا پس گوش فرا نمی‌دهند؟)، مقصود از شنیدن، شنیدنِ اندرزهاست که به اطاعت از حق و پذیرش آن بینجامد.