تفسیر آیهٔ ۲۲ سورهٔ سجده

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِآيٰاتِ رَبِّهِ ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْهٰا إِنّٰا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ » (و کیست ستمکارتر از آن‌که به آیات پروردگارش پند داده شود، سپس از آن‌ها روی برتابد؟ بی‌گمان ما از بزهکاران انتقام می‌کشیم). این آیه گویا در مقام بیان علتِ عذاب بزرگ‌تری است که پیش‌تر یاد شد؛ یعنی از آن رو که تکذیب‌کننده‌اند گرفتار عذاب می‌شوند، و خداوند این امر را چنین تعلیل فرموده که آنان با روی‌گردانی از آیات پس از تذکر، مرتکب شدیدترین ستم شده‌اند؛ از این رو بزهکار به شمار می‌آیند و خداوند از بزهکاران انتقام خواهد گرفت.

بنابراین، سخن خدای متعال که می‌فرماید: « وَ مَنْ أَظْلَمُ » تعلیلِ عذابِ آنان است به اینکه ایشان به شدیدترین شیوه ستمکارند؛ سپس عبارت « إِنّٰا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ » تعلیلِ عذاب ستمکاران است به اینکه آنان مجرم‌اند و عذاب انتقام از ایشان است، و خداوند از مجرمان انتقام می‌گیرد.