تفسیر آیهٔ ۲۴ سورهٔ لقمان

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و فرمودهٔ او: « نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلاً ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِليٰ عَذٰابٍ غَلِيظٍ » (اندکی برخوردارشان می‌سازیم، سپس آنان را به سوی عذابی سخت ناچار می‌گردانیم)، پرده برداشتن از حقیقت حال آنان با بیانی دیگر است؛ چراکه بیان پیشین یعنی « إِلَيْنٰا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُمْ بِمٰا عَمِلُوا » (بازگشتشان به سوی ماست، پس به آنچه کرده‌اند آگاهشان می‌سازیم)، چه بسا این توهم را پدید می‌آورد که آنان تا زمانی که در دنیا متنعم‌اند، از دایرهٔ قدرت خدا بیرون‌اند و سپس هنگامی که بمیرند یا برانگیخته شوند، دوباره به آنچه از آن بیرون رفته بودند درمی‌آیند و آن‌گاه با عذاب از آنان انتقام گرفته می‌شود. بنابراین، این بیان آورده شد تا نشان دهد آنان هرگز از تدبیر الهی بیرون نیستند، بلکه خدا در دنیا اندکی بهره‌مندشان می‌کند و سپس به عذابی سخت ناچارشان می‌سازد؛ پس آنان در هر حال مقهور و مغلوب ارادهٔ الهی‌اند و کارشان همواره به دست خداست و هرگز نه در حال نعمت و نه در حالتی دیگر، خدا را ناتوان نخواهند ساخت.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۳ و ۲۴ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مَنْ كَفَرَ فَلاٰ يَحْزُنْكَ كُفْرُهُ -إلي قوله- إِليٰ عَذٰابٍ غَلِيظٍ » (و هر کس کفر ورزد، کفرش تو را اندوهگین نسازد -تا آنجا که می‌فرماید- به سوی عذابی سخت)؛ این سخن مایهٔ دلداری پیامبر (ص) و آرامش‌بخشیدن به دل اوست تا اندوه بر او چیره نشود؛ چراکه سرانجامِ آنان در آخرت بازگشت به سوی خدای متعال است، پس حقیقت اعمالشان و پی‌آمدهای آن را که همان آتش دوزخ است برایشان آشکار خواهد کرد.