فَإِنَّكَ لَا تُسۡمِعُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَلَا تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوۡاْ مُدۡبِرِينَ
پس مسلماً تو نمیتوانی [پیام حق را به گوش] مردگان برسانی، و نه میتوانی این دعوت را به ناشنوایان بشنوانی آنگاه که پشت کرده و روی برمیتابند.
تفسیر آیهٔ ۵۲ سورهٔ روم، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۶، صفحهٔ ۲۰۳ تا ۲۰۴ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/30/52/
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۵۲ و ۵۳ با هم
خدای متعال میفرماید: « فَإِنَّكَ لاٰ تُسْمِعُ الْمَوْتيٰ -إلي قوله- فَهُمْ مُسْلِمُونَ » (زیرا تو نمیتوانی مردگان را شنوا سازی -تا آنجا که میفرماید- و آنان تسلیمند)؛ این کلام، علتی است برای آنچه از سیاق پیشین فهمیده میشود، گویی گفته شده است: خود را به اینان مشغول مدار و به خاطر کسانی که احوالشان میان ناامیدی، شادمانی و کفران، و نیز بیایمانی به آیات ما و نیندیشیدن در آنها دگرگون میشود اندوهگین مباش؛ چراکه آنان مردگان، کران و کورانند، و تو توان شنوا ساختن و راهنمایی کردنِ آنان را نداری، و تنها کسانی را شنوا میکنی و هدایت مینمایی که به آیات ما ایمان میآورند؛ یعنی این دلایل و برهانها را درمییابند و تصدیق میکنند، و در نتیجه تسلیمند. و تفسیر این دو آیه پیشتر در سورهٔ نمل (نمل: ۸۰-۸۱) گذشت.