ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيۡسَ بِظَلَّامٖ لِّلۡعَبِيدِ
این [کیفر] بهخاطر دستاورد پیشین خودِ شماست، وگرنه خدا هرگز به بندگان ستم روا نمیدارد.
تفسیر آیهٔ ۱۸۲ سورهٔ آل عمران، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۴، صفحهٔ ۸۳ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/3/182/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان آیات
خدای متعال میفرماید: «ذٰلِكَ بِمٰا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ» (این به خاطر کارهایی است که دستهایتان از پیش فرستاده است...)؛ یعنی به سبب اعمالی که پیشاپیش فرستادهاید، و به این دلیل به دستها نسبت داده شده که دست معمولاً ابزارِ فرستادن و انجام دادن است. و جملهٔ «وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ» (و اینکه خدا هرگز به بندگان ستمکار نیست) بر «بِمَا قَدَّمَتْ» عطف شده و علتِ نوشتن اعمال و عذاب را بیان میکند؛ زیرا اگر آن ثبت و ضبط و مجازات در کار نبود، رها کردن و مهمل گذاشتنِ نظام اعمال پیش میآمد و در آن صورت به سبب فراوانیِ اعمال، ستمهای بسیار رخ میداد و خدا نسبت به بندگانش بسیار ستمکار میشد، در حالی که خداوند از این امر بسیار منزه و فراتر است.