سورهٔ ۳ · جلد ۳ المیزان

تفسیر آیهٔ ۱۰۸ سورهٔ آل عمران

تلك ءايت الله نتلوها عليك بالحق وما

سورهٔ ۳ · آیهٔ ۱۰۸

تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۗ وَمَا ٱللَّهُ يُرِيدُ ظُلۡمٗا لِّلۡعَٰلَمِينَ

این‌ها آیات خداست که ما آن‌ها را به حق بر تو می‌خوانیم؛ و خدا هیچ ستمی برای جهانیان نمی‌خواهد.

تفسیر این آیه در المیزان

بیان آیات

خدای متعال می‌فرماید: «تِلْكَ آيَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ» (این‌ها آیات خداست که به حق بر تو تلاوت می‌کنیم). جار و مجرور «بِالْحَقِّ» به فعل «نَتْلُوهَا» متعلّق است، و مراد آن است که این تلاوت، تلاوتی برحق است نه باطلی شیطانی؛ یا این‌که به‌جهت وجود بوی معنای وصفی در واژهٔ «الآيات»، متعلّق به آن است، و یا ظرف مستقری است که به متعلَّقی مقدّر پیوند دارد. معنای آیه بر این پایه چنین است: این آیات که از آنچه خداوند بر سرِ دو گروهِ کافران و سپاسگزاران می‌آورد پرده برمی‌دارد، همراه و قرین با حق است، بی‌آنکه به شیوهٔ باطل و ستم جاری گردد؛ و این وجه با عبارت پس از آن، یعنی فرمودهٔ خداوند: «وَمَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا» (و خدا هیچ ستمی نمی‌خواهد) سازگارتر است.

خدای متعال می‌فرماید: «وَمَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا لِلْعَالَمِينَ» (و خداوند هیچ ستمی برای جهانیان نمی‌خواهد). نکره آمدنِ «ظُلْمًا» در سیاق نفی، عموم و فراگیریِ نفی (استغراق) را می‌رساند؛ و ظاهر تعبیر «لِلْعَالَمِينَ» نیز که جمع همراه با «ال» است، افادهٔ عموم می‌کند. بنا بر این، معنا چنین است که خداوند هیچ‌گونه ستمی را برای هیچ‌یک از جهانیان و همهٔ جوامع اراده نمی‌کند. حقیقت نیز همین است؛ چراکه پراکندگی و تفرقه میان انسان‌ها، امری است که پیامد شومش به همهٔ جهانیان و عموم مردم بازمی‌گردد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان آیات

تفسیر آیه‌های ۱۰۲ تا ۱۱۰ با هم

بدان که در این آیات، مواردی از التفات (تغییر سیاق کلام) از غایب به مخاطب و از خطاب جمع به خطاب مفرد و برعکس وجود دارد؛ و نیز مواردی از قرار دادن اسم ظاهر به جای ضمیر دیده می‌شود، مانند تکرار نام جلاله «الله» در چند جایگاه، که نکته و راز همهٔ آن‌ها برای کسی که درنگ و تأمل کند آشکار است. ادامه در متن کامل

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۱۰۸ سورهٔ آل عمران، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۳، صفحهٔ ۳۷۵ تا ۳۷۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/3/108/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی